شرکت OpenAI اعلام کرده در حال استخدام یک «رئیس بخش آمادگی» است؛ نقشی که هدف آن کاهش آسیب‌های مرتبط با فناوری هوش مصنوعی، از جمله مسائل مربوط به سلامت روان کاربران و امنیت سایبری است. سم آلتمن (Sam Altman)، مدیرعامل OpenAI، در پستی در شبکه X نوشت این موقعیت شغلی با حقوق سالانه ۵۵۵ هزار دلار به‌همراه سهام ارائه می‌شود و فرد انتخاب‌شده از همان ابتدا وارد مسئولیت‌های سنگین خواهد شد.

آلتمن در توضیح این موقعیت شغلی نوشت: «این یک شغل پرفشار خواهد بود و شما تقریباً بلافاصله وارد بخش‌های عمیق و جدی کار می‌شوید.» او تأکید کرد که فرد انتخاب‌شده باید از همان ابتدا با چالش‌های سنگین و مسئولیت‌های حساس روبه‌رو شود. تلاش OpenAI برای جذب یک مدیر ارشد در حوزه ایمنی در شرایطی صورت می‌گیرد که نگرانی شرکت‌ها درباره خطرات هوش مصنوعی برای عملیات، امنیت و حتی اعتبار برندشان روزبه‌روز بیشتر می‌شود و این موضوع به یکی از دغدغه‌های اصلی صنعت فناوری تبدیل شده است.

براساس تحلیل شرکت آلفاسنس از گزارش‌های سالانه ثبت‌شده در کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا، در ۱۱ ماه نخست سال، ۴۱۸ شرکت با ارزش حداقل یک میلیارد دلار به خطرات اعتباری ناشی از ریسک‌های مرتبط با هوش مصنوعی اشاره کرده‌اند. این ریسک‌ها شامل مجموعه‌داده‌هایی است که ممکن است سوگیری داشته باشند یا تهدیدهای امنیتی ایجاد کنند. طبق این تحلیل، تعداد گزارش‌هایی که به آسیب‌های اعتباری ناشی از هوش مصنوعی اشاره کرده‌اند، نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۴۶ درصد افزایش داشته است؛ افزایشی که نشان می‌دهد نگرانی‌ها درباره پیامدهای این فناوری در حال شدت گرفتن است.

آلتمن در پست خود نوشت: «مدل‌ها به‌سرعت در حال پیشرفت هستند و اکنون توانایی‌های فوق‌العاده‌ای دارند، اما در کنار آن شروع به ایجاد چالش‌های واقعی نیز کرده‌اند.» او با این جمله تلاش کرد نشان دهد که رشد سریع هوش مصنوعی، علاوه بر فرصت‌ها، مسئولیت‌های سنگینی نیز به همراه دارد.

او در ادامه توضیح داد: «اگر می‌خواهید به جهان کمک کنید تا بفهمد چگونه می‌توان توانایی مدافعان امنیت سایبری را با ابزارهای پیشرفته تقویت کرد، در حالی که مطمئن می‌شویم مهاجمان نتوانند از همین قابلیت‌ها سوءاستفاده کنند و همچنین در زمینه مدیریت قابلیت‌های زیستی و تضمین ایمنی سیستم‌هایی که توانایی خودبهبودی دارند، برای این موقعیت شغلی اقدام کنید.» رئیس پیشین بخش آمادگی OpenAI، الکساندر مدری (Aleksander Madry)، سال گذشته به نقشی مرتبط با استدلال هوش مصنوعی منتقل شد؛ سمتی که همچنان بخشی از مسئولیت‌های آن به حوزه ایمنی مربوط می‌شود و نشان می‌دهد این بخش در ساختار OpenAI جایگاهی ثابت و مهم دارد.

بیل گیتس (Bill Gates)، بنیان‌گذار شرکت مایکروسافت، بار دیگر درباره آینده هوش مصنوعی و رباتیک شدن فرایندها صحبت کرد. او معتقد است اگر هوش مصنوعی و ربات‌ها جایگزین انسان‌ها در محیط کار شوند، باید همانند نیروی انسانی مالیات پرداخت کنند تا اقتصاد پایدار بماند. گیتس پیش‌تر نیز گفته بود که هوش مصنوعی در بیشتر زمینه‌ها انسان‌ها را کنار خواهد زد و تنها برخی فعالیت‌ها مانند ورزش بیسبال همچنان مختص انسان باقی خواهند ماند.

او توضیح داد که یک کارگر با درآمد سالانه ۵۰ هزار دلار، مالیات بر درآمد و مالیات تأمین اجتماعی پرداخت می‌کند، بنابراین منطقی است اگر رباتی همان کار را انجام دهد، مالیات مشابهی برای آن در نظر گرفته شود تا توازن اقتصادی حفظ شود.

او اضافه کرد که باید آماده باشیم سطح مالیات را افزایش دهیم و حتی سرعت جایگزینی انسان‌ها با ماشین‌ها را کاهش دهیم، زیرا روند خودکارسازی بسیار سریع پیش می‌رود و نیاز فوری به سیاست‌های دقیق برای مدیریت حذف مشاغل انسانی وجود دارد. گیتس هشدار داد که مشاغلی مانند رانندگی و کار در انبارها نخستین حوزه‌هایی هستند که در معرض حذف توسط هوش مصنوعی قرار خواهند گرفت.

این دیدگاه‌ها در شرایطی مطرح می‌شود که امنیت شغلی به یکی از نگرانی‌های اصلی مردم تبدیل شده. در سال‌های اخیر، هوش مصنوعی مولد به سرعت در شرکت‌ها گسترش یافته و برخی سازمان‌ها از آن برای افزایش بهره‌وری استفاده کرده‌اند. مدیرعامل شرکت آنتروپیک، داریو آمودی (Dario Amodei)، نیز هشدار داده که این فناوری ممکن است تا ۵۰ درصد از مشاغل سطح ابتدایی کارمندان اداری را از بین ببرد.

پس از یک سال پرهیاهو از معاملات و شایعات مربوط به عرضه اولیه سهام، بررسی‌های مالی پیرامون شرکت OpenAI شدت گرفته است. اسناد فاش‌شده که توسط وبلاگ‌نویس فناوری اد زترون (Ed Zitron) به دست آمده‌اند، جزئیات بیشتری از وضعیت مالی OpenAI به‌ویژه در زمینه درآمد و هزینه‌های محاسباتی این شرکت طی دو سال گذشته ارائه می‌دهد.

زترون این هفته گزارش داد که در سال ۲۰۲۴، مایکروسافت مبلغ ۴۹۳.۸ میلیون دلار از محل سهم درآمدی خود از OpenAI دریافت کرده است. در سه فصل نخست سال ۲۰۲۵، این رقم به ۸۶۵.۸ میلیون دلار افزایش یافته است.

بر اساس گزارش‌ها، OpenAI حدود ۲۰ درصد از درآمد خود را با مایکروسافت به اشتراک می‌گذارد؛ توافقی که در پی سرمایه‌گذاری بیش از ۱۳ میلیارد دلار توسط این غول نرم‌افزاری در استارتاپ قدرتمند هوش مصنوعی شکل گرفت. (نه OpenAI و نه مایکروسافت تاکنون این درصد را به‌طور عمومی تأیید نکرده‌اند.)

با این حال، موضوع پیچیده‌تر می‌شود؛ زیرا مایکروسافت نیز بخشی از درآمد خود را با OpenAI تقسیم می‌کند؛ به‌طوری‌که حدود ۲۰ درصد از درآمدهای حاصل از بینگ (Bing) و Azure OpenAI Service را به این شرکت بازمی‌گرداند. بینگ توسط OpenAI پشتیبانی می‌شود و سرویس Azure OpenAI دسترسی ابری به مدل‌های OpenAI را برای توسعه‌دهندگان و کسب‌وکارها فراهم می‌کند.

منبعی آگاه به TechCrunch گفته است که پرداخت‌های فاش‌شده مربوط به سهم خالص درآمدی مایکروسافت هستند. به عبارت دیگر، این ارقام شامل مبالغی که مایکروسافت از محل بینگ و Azure به OpenAI پرداخت کرده، نمی‌شوند و مایکروسافت این ارقام را از گزارش‌های داخلی خود کسر می‌کند.

مایکروسافت در صورت‌های مالی خود میزان درآمد دقیق حاصل از بینگ و Azure OpenAI را تفکیک نمی‌کند، بنابراین برآورد میزان بازگشت درآمد به OpenAI دشوار است. با وجود این، اسناد فاش‌شده تصویری روشن‌تر از یکی از داغ‌ترین شرکت‌های بازار خصوصی امروز نه‌تنها در زمینه میزان درآمد، بلکه در مقایسه با هزینه‌های سنگین این شرکت نیز ارائه می‌دهد.

بر اساس آمار منتشرشده و همان سهم ۲۰ درصدی درآمد، می‌توان نتیجه گرفت که درآمد OpenAI در سال ۲۰۲۴ دست‌کم ۲.۵ میلیارد دلار و در سه فصل نخست سال ۲۰۲۵ حدود ۴.۳۳ میلیارد دلار بوده است (هرچند احتمالاً بیشتر از این رقم است). گزارش‌های پیشین از The Information درآمد OpenAI در سال ۲۰۲۴ را حدود ۴ میلیارد دلار و درآمد نیمه نخست ۲۰۲۵ را ۴.۳ میلیارد دلار برآورد کرده بودند.

سم آلتمن (Sam Altman) مدیرعامل OpenAI اخیراً اعلام کرده است که درآمد این شرکت بیش از گزارش‌های مربوط به ۱۳ میلیارد دلار در سال است و پیش‌بینی کرده که درآمد سالانه این شرکت تا پایان سال از ۲۰ میلیارد دلار فراتر رود. او همچنین گفته است که درآمد OpenAI می‌تواند تا سال ۲۰۲۷ به ۱۰۰ میلیارد دلار برسد.

بر اساس تحلیل زترون، OpenAI در سال ۲۰۲۴ حدود ۳.۸ میلیارد دلار برای هزینه‌های استنتاج (Inference) صرف کرده است. این هزینه در نه ماه نخست سال ۲۰۲۵ به حدود ۸.۶۵ میلیارد دلار افزایش یافته است (استنتاج به محاسباتی گفته می‌شود که برای اجرای مدل‌های آموزش‌دیده و تولید پاسخ‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد).

OpenAI به‌طور تاریخی تقریباً به‌طور کامل به Microsoft Azure برای دسترسی محاسباتی متکی بوده است، هرچند این شرکت قراردادهایی با CoreWeave و Oracle و اخیراً با AWS و گوگل کلود نیز منعقد کرده است.

گزارش‌های پیشین کل هزینه محاسباتی OpenAI در سال ۲۰۲۴ را حدود ۵.۶ میلیارد دلار و «هزینه درآمد» این شرکت در نیمه نخست ۲۰۲۵ را ۲.۵ میلیارد دلار اعلام کرده بودند.

منبعی آگاه به TechCrunch گفته است که هزینه‌های آموزش OpenAI عمدتاً غیرنقدی هستند؛ به این معنا که با اعتبارات اختصاصی مایکروسافت به‌عنوان بخشی از سرمایه‌گذاری این شرکت پرداخت می‌شوند. اما هزینه‌های استنتاج عمدتاً نقدی هستند. هرچند این تصویر کامل نیست، اما ارقام نشان می‌دهند که OpenAI ممکن است برای هزینه‌های استنتاج بیش از درآمد خود خرج کرده باشد.

این موضوع بار دیگر بحث‌های مربوط به «حباب هوش مصنوعی» را در محافل نیویورک و سیلیکون‌ولی داغ کرده است. اگر غول مدل‌های هوش مصنوعی همچنان در اجرای مدل‌های خود زیان‌ده باشد، این مسئله چه معنایی برای سرمایه‌گذاری‌های عظیم با ارزش‌گذاری‌های حیرت‌انگیز در سایر بخش‌های دنیای هوش مصنوعی خواهد داشت؟

OpenAI از اظهار نظر خودداری کرد. مایکروسافت نیز به درخواست TechCrunch برای توضیح پاسخی نداد.

پس از گذراندن یک سال پرتنش و تعدیل نیروهای گسترده، حالا مایکروسافت آماده ورود به مرحله‌ای تازه از توسعه منابع انسانی است، اما اینبار با رویکردی کاملاً متفاوت قدم به این راه خواهد گذاشت. ساتیا نادلا (Satya Nadella)، مدیرعامل مایکروسافت، در پادکست BG2 اعلام کرده که این شرکت قصد دارد دوباره تعداد کارکنان خود را افزایش دهد، اما این بار نه به شکل سنتی، بلکه با تمرکز کامل بر هوش مصنوعی و بهره‌وری هوشمندانه این کار انجام می‌شود.

نادلا در گفت‌وگو با سرمایه‌گذار برد گرستنر (Brad Gerstner) تأکید کرده که رشد آینده نیروی انسانی مایکروسافت نه به سبک گذشته، بلکه با «اهرم‌سازی» مبتنی بر هوش مصنوعی انجام خواهد شد. او در این رابطه اعلام کرد: «ما تعداد کارکنان را افزایش خواهیم داد، اما این رشد با بهره‌وری بسیار بالاتری نسبت به دوران پیش از هوش مصنوعی همراه خواهد بود. در واقع، نیروهای جدید قرار نیست جایگزین ماشین‌ها شوند، بلکه کارهایی را پوشش خواهند داد که توانایی ماشین‌ها را تقویت کرده و بهره‌وری را افزایش دهند.»

در پایان سال مالی ۲۰۲۵ (ژوئن ۲۰۲۵ یا خرداد ۱۴۰۴)، تعداد کارکنان مایکروسافت حدود ۲۲۸٬۰۰۰ نفر بود که پس از چند دور تعدیل نیرو تقریباً ثابت مانده است. این کاهش نیرو حداقل ۶٬۰۰۰ نفر را در مراحل اولیه و ۹٬۰۰۰ نفر دیگر را نیز در ماه ژوئیه در بر می‌گیرد. برای مقایسه، در سال مالی ۲۰۲۲ و هم‌زمان با آغاز موج هوش مصنوعی، تعداد کارکنان این شرکت ۲۲ درصد افزایش یافته بود.

اکنون با وجود ابزارهایی مانند ChatGPT از OpenAI و محصولات هوش مصنوعی‌محورِ خود مایکروسافت، نادلا اعتقاد دارد که زمان رشد دوباره به شیوه‌ای جدید فرا رسیده است. او همچنین توضیح داد که کارکنان باید آموخته‌های قبلی را فراموش کرده و دوباره با شیوه‌ها و قوانین جدید جلو بروند، چرا که هوش مصنوعی به‌طور عمیق در وظایف روزمره ادغام شده است. به‌گفته نادلا، این فرآیند یادگیری مجدد حدود یک سال زمان خواهد برد و پس از آن، رشد نیروی انسانی با حداکثر بهره‌وری همراه خواهد بود.

این بهره‌وری از طریق دسترسی کارکنان به ابزارهایی مانند Copilot در مجموعه Microsoft 365 و دستیار کدنویسی GitHub حاصل می‌شود (ابزارهایی که از مدل‌های هوش مصنوعی OpenAI و Anthropic بهره می‌برند). بنابراین، هدف نهایی این است که کارکنان بتوانند سریع‌تر، هوشمندانه‌تر و مؤثرتر برنامه‌ریزی، تولید و همکاری کنند.

نادلا این تحول را با انقلاب‌های قبلی در محیط کار مقایسه کرده، یعنی زمانی که دفاتر از فکس به ایمیل و صفحات گسترده مهاجرت کردند. نادلا تاکید می‌کند: «همان‌طور که در دهه‌های گذشته تغییراتی در شرکت‌ها رخ داد، اکنون نیز هر برنامه‌ریزی و اجرایی با هوش مصنوعی آغاز می‌شود. شما با هوش مصنوعی به تحقیق می‌پردازید، فکر می‌کنید و با همکارانتان به اشتراک می‌گذارید.»

از نگاه نادلا، این رویکرد بازتابی از فلسفه کلی مایکروسافت است و استخدام باید برای اثربخشی و نه صرفاً افزایش تعداد نیرو باشد. مرحله بعدی رشد این شرکت تنها به افزودن نیروی انسانی محدود نمی‌شود، بلکه هدف اصلی، شکل‌دادن به تیم‌هایی است که با محوریت هوش مصنوعی پیش می‌روند، می‌سازند و مسائل را حل می‌کنند.

مارک زاکربرگ (Mark Zuckerberg) مدیرعامل شرکت متا، در جدیدترین اظهارات خود اعلام کرده که حاضر است میلیاردها دلار برای پیشتازی در رقابت هوش مصنوعی هزینه کند، حتی اگر این موج یک حباب باشد. او معتقد است که خطر عقب‌ماندن از موج هوش مصنوعی بسیار بیشتر از ریسک هزینه‌کرد بیش‌ازحد است. این رویکرد تهاجمی، آینده متا را به سمت ابرهوش مصنوعی هدایت می‌کند.

مارک زاکربرگ از آن دسته افرادی نیست که در بحبوحه یک «موج طلایی» کنار بایستد، حتی اگر این موج، حبابی بیش نباشد. مدیرعامل متا می‌گوید که حاضر است مبلغی سرسام‌آور خرج کند تا مطمئن شود شرکتش از لحظه تاریخی هوش مصنوعی جا نمی‌ماند، حتی اگر این به‌معنای سوزاندن میلیاردها دلار در این مسیر باشد.

زاکربرگ در گفت‌وگویی در پادکست Access در این هفته اذعان کرد که هیجان فعلی پیرامون هوش مصنوعی ممکن است در نهایت به یک «حباب» تبدیل شود. اما به‌نظر او، این دلیلی برای عقب‌نشینی نیست. او با لحنی بی‌تفاوت گفت: «اگر در نهایت چند صد میلیارد دلار را اشتباه خرج کنیم، بسیار تأسف‌برانگیز خواهد بود. اما ریسک واقعی در طرف مقابل است.»

بازی تهاجمی در رقابت هوش مصنوعی

مارک زاکربرگ: سرمایه‌گذاری روی هوش مصنوعی ارزشش را دارد - دیجینوی

زاکربرگ موج فعلی هوش مصنوعی را با موج‌های قبلی شور و شوق فناوری مقایسه کرد؛ دوره‌هایی که شرکت‌ها بیش‌ازحد و با سرعت زیاد ساختند، اما در نهایت سقوط کردند. با این حال، او استدلال کرد که حتی آن سقوط‌ها نیز زیرساخت‌هایی ارزشمند برای نسل بعدی نوآوری‌ها به‌جا گذاشتند. برای متا، خطر واقعی نه در هزینه‌کرد زیاد، بلکه در احتیاط بیش‌ازحد در آستانه جهش بزرگ بعدی یعنی ابرهوش مصنوعی است.

زاکربرگ در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت: برای شرکتی مثل متا، خطر اصلی این است که به‌اندازه کافی جسور نباشیم، بلکه باید کاملا شجاع باشیم. این فلسفه، مسیر ولخرجی‌های اخیر متا را شکل داده است. اوایل این ماه، زاکربرگ اعلام کرد که این شرکت قصد دارد تا سال ۲۰۲۸ (۱۴۰۷) حداقل ۶۰۰ میلیارد دلار در مراکز داده و زیرساخت‌های ایالات متحده سرمایه‌گذاری کند؛ رقمی خیره‌کننده که تحلیل‌گران را به محاسبه واداشت.

سوزان لی (Susan Li)، مدیر مالی متا، بعداً توضیح داد که این مبلغ شامل تمام پروژه‌های مراکز داده داخلی متا و سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌تر در کسب‌وکار ایالات متحده، از جمله استخدام‌های جدید می‌شود. با این حال، این اعلامیه پیامی روشن دارد: متا قصد دارد از همه بیشتر خرج کند.

سبقت از OpenAI و Anthropic

مارک زاکربرگ: سرمایه‌گذاری روی هوش مصنوعی ارزشش را دارد - دیجینوی

زاکربرگ همچنین نتوانست از مقایسه متا با رقبای نوپای خود صرف‌نظر کند. در حالی‌که شرکت‌هایی مانند OpenAI و Anthropic برای پرداخت هزینه‌های پردازشی خود به سرمایه‌گذاران ثروتمند متکی هستند، متا به‌عنوان یک غول تریلیون‌دلاری، نگرانی‌ای بابت تمام‌شدن منابع مالی ندارد.

زاکربرگ با لحنی صریح گفت: «ما در معرض خطر ورشکستگی نیستیم.» وی هشدار داد که رکود بازار یا بحران جهانی می‌تواند به‌راحتی منابع مالی آزمایشگاه‌های خصوصی هوش مصنوعی را خشک کند و آن‌ها را از تأمین هزینه‌های زیرساختی رو‌به‌رشدشان بازدارد. او در ادامه اظهاراتش افزود: «اگر جای آن‌ها بودید، شاید شرایط متفاوتی داشتید.»

شرط‌بندی روی متخصصان و GPUها

مارک زاکربرگ: سرمایه‌گذاری روی هوش مصنوعی ارزشش را دارد - دیجینوی

در پشت صحنه، متا در حال بازسازی تلاش‌های خود در حوزه هوش مصنوعی برای دستیابی به هدف نهایی یعنی ابرهوش است. این شرکت یک «آزمایشگاه ابرهوش» اختصاصی تشکیل داده که برترین پژوهشگران هوش مصنوعی خود را زیر یک سقف گرد هم آورده است. این تیم با حداقل سلسله‌مراتب و بدون ضرب‌الاجل‌های ثابت فعالیت می‌کند، نشانه‌ای که به‌گفته زاکربرگ، نشان می‌دهد کارهای پیشرفته در حوزه هوش مصنوعی را نمی‌توان با برنامه‌های شرکتی شتاب‌زده پیش برد.

متا همچنین با اختصاص منابع پردازشی بی‌سابقه به پژوهشگران، قدرت مالی خود را به رخ می‌کشد، استراتژی‌ای که زاکربرگ معتقد است شرکتش را متمایز خواهد کرد. میزان محاسبه به‌ازای هر پژوهشگر، متریک جدیدی است که متا قصد دارد در آن پیشتاز باشد و برای تحقق این هدف، میلیاردها دلار در GPU و زیرساخت‌های اختصاصی هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کند.

شرکت OpenAI، سازنده چت‌بات ChatGPT، با وجود ارزش‌گذاری ۵۰۰ میلیارد دلاری، با سرعتی نگران‌کننده در حال از دست دادن سرمایه است و درآمد فعلی آن پاسخ‌گوی تعهدات مالی عظیمش نیست.

بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، شرکت OpenAI در حال سفارش صدها میلیارد دلار تراشه هوش مصنوعی است؛ اقدامی که در شرایط کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران، نگرانی‌های جدی ایجاد می‌نماید. این تراشه‌ها شامل قراردادهایی با شرکت‌های Nvidia، AMD و Broadcom می‌شود که طبق برآورد AFP، مصرف برق آن‌ها معادل ۲۰ راکتور هسته‌ای استاندارد خواهد بود.

این سفارش‌ها در حالی انجام می‌شود که بازار جهانی نیمه‌رساناها با کمبود عرضه و افزایش تقاضا مواجه است و رقابت میان شرکت‌های فناوری برای تأمین منابع پردازشی شدت گرفته است. تحلیلگران معتقدند چنین سرمایه‌گذاری‌هایی نه‌تنها فشار مضاعفی بر زیرساخت‌های انرژی وارد می‌کند، بلکه می‌تواند تعادل بازار تراشه را نیز برهم بزند.

گیل لوریا (Gil Luria)، مدیرعامل شرکت مشاوره مالی DA Davidson، اعلام کرده است که برای جبران همین خریدهای اخیر، OpenAI باید صدها میلیارد دلار درآمد کسب کند. همچنین طبق تحلیل Financial Times، تعهدات مالی این شرکت از مرز یک تریلیون دلار عبور کرده است.

در کنار این تعهدات، هزینه‌های عملیاتی، توسعه مدل‌های جدید هوش مصنوعی، نگهداری مراکز داده و پرداخت به شرکای سخت‌افزاری نیز بار مالی سنگینی بر دوش OpenAI گذاشته است. برخی تحلیلگران هشدار داده‌اند که این سطح از هزینه‌کرد بدون بازگشت سرمایه‌ی مشخص، می‌تواند به بحران نقدینگی منجر شود.

با این حجم سرمایه‌گذاری، رقم دقیق بدهی‌ها تقریباً بی‌اهمیت شده، چرا که احتمال بازپرداخت حتی بخشی از آن بسیار ضعیف به نظر می‌رسد. با وجود ارزش‌گذاری ۵۰۰ میلیارد دلاری، درآمد سالانه OpenAI تنها حدود ۱۳ میلیارد دلار است که بخش عمده آن از اشتراک‌های ChatGPT تأمین می‌شود.

هشدار تحلیلگران درباره احتمال سقوط اقتصاد جهانی با سرمایه‌گذاری‌های OpenAI شدت گرفت - دیجینوی

به‌طور خلاصه، حجم عظیمی از سرمایه در معرض خطر قرار دارد، تا جایی که بخش قابل‌توجهی از اقتصاد آمریکا اکنون به عملکرد صنعت هوش مصنوعی وابسته شده است. تحلیلگر مؤسسه Bernstein Research، استیسی راسگان (Stacy Rasgon)، در یادداشتی خطاب به سرمایه‌گذاران نوشت: «سم آلتمن (Sam Altman) قدرت سقوط اقتصاد جهانی برای یک دهه یا رساندن ما به سرزمین موعود را دارد. در حال حاضر نمی‌دانیم کدام‌یک در انتظار ماست». با این حال، اینکه «سرزمین موعود» دقیقاً چه شکلی دارد و برای چه کسانی است، همچنان نقطه‌ی کور تحلیل‌هایی مانند گزارش راسگان باقی مانده است.

برخی منتقدان فناوری هشدار داده‌اند که فاصله‌ی عظیم میان هزینه‌های هوش مصنوعی و درآمد حاصل از آن، نشانه‌ی بی‌منطقی سرمایه‌گذاران نیست، بلکه نشان‌دهنده‌ی شرط‌بندی جسورانه‌ای بر فناوری‌ای است که می‌تواند نیروی کار انسانی را به‌طور کامل حذف کند و در نتیجه کنترل کامل تولید را در اختیار صاحبان سرمایه قرار دهد و آخرین نقطه‌ی اصطکاک در نظام اقتصادی ناپایدار کنونی را از میان بردارد.

در این میان، برخی پژوهشگران حوزه کار و اقتصاد نیز تأکید کرده‌اند که حذف نیروی انسانی از چرخه تولید، نه‌تنها تبعات اجتماعی گسترده‌ای دارد، بلکه می‌تواند شکاف طبقاتی را به‌طور بی‌سابقه‌ای افزایش دهد. آن‌ها معتقدند که تمرکز صرف بر بهره‌وری و سودآوری، بدون در نظر گرفتن پیامدهای انسانی، آینده‌ای ناپایدار رقم خواهد زد.

این موضوع چندان پنهان نیست. برخی از قدرتمندترین مدیران عامل شرکت‌های آمریکایی آشکارا از هیجان خود برای جایگزینی نیروی انسانی با هوش مصنوعی سخن گفته‌اند یا کارمندان را با تهدید جایگزینی مواجه کرده‌اند. به‌عنوان نمونه، هانس وستبرگ (Hans Vestberg)، مدیرعامل شرکت Verizon، در مصاحبه‌ای با وال‌استریت ژورنال اعلام کرد که وضعیت نیروی انسانی شرکت «بسیار بسیار خوب» است و توضیح داد که منظورش کاهش مداوم تعداد کارکنان است.

در صورتی که این مدیران به خواسته‌های خود برسند، پرسش بزرگ این خواهد بود: در اقتصادی که داشتن شغل برای گذران زندگی ضروری است، سایر مردم قرار است چه کاری انجام دهند وقتی شغلی باقی نمانده باشد؟

مالکوم هریس (Malcolm Harris)، نویسنده و روزنامه‌نگار حوزه فناوری در سیلیکون‌ولی، اخیراً این پرسش را مطرح کرده است: «نکته‌ای که درباره‌ی هوش مصنوعی باید از مردم بپرسم این است که چرا سرمایه‌داران احساس می‌کنند باید به‌طور خاص روی هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری کنند و همه چیز دیگر را کنار بگذارند؟»