شرکت تسلا در تعطیلات آخر هفته، همزمان با برگزاری نمایشگاه بین‌المللی Art Basel Miami Beach در ایالت فلوریدا، یک رویداد ویژه با عنوان آینده خودران‌سازی برگزار کرد. در این برنامه، نمونه اولیه سایبرکب و ربات‌های اپتیموس به نمایش گذاشته شدند. با این حال، ویدیویی از سقوط یک ربات اپتیموس در این رویداد به سرعت در شبکه‌های اجتماعی پخش شد و توجه مخاطبین را به خود جلب کرد.

این ویدیو که ظاهرا نخستین‌بار در انجمن teslamotors ردیت منتشر شده، ربات اپتیموس را در حالی نشان می‌دهد که تعدادی بطری آب روی یک میز را واژگون می‌سازدد و سپس دستان خود را به سمت بالا می‌برد. حرکت بازوهای ربات دقیقا مشابه رفتاری است که یک انسان هنگام برداشتن هدست واقعیت مجازی انجام می‌دهد. لحظاتی بعد، بازوها سریع پایین می‌آیند و یکی از آن‌ها به یک بطری برخورد می‌کند، بطری منفجر می‌شود و آب به اطراف می‌پاشد. پس از این لحظه، ربات بی‌حرکت می‌شود و به سمت عقب سقوط می‌کند.

اما چرا این اتفاق افتاد؟ بسیاری از کاربران حدس می‌زنند شخصی خارج از دید عموم در حال کنترل ربات بوده و پیش از قطع ارتباط، هدست خود را برداشته است. این شاید محتمل‌ترین سناریو باشد.

این روش کنترل ربات که از دهه ۱۹۴۰ وجود دارد، تله‌اوپریشن یا کنترل از راه دور نامیده می‌شود. در گذشته به چنین سامانه‌ای والدو نیز گفته می‌شد. والت دیزنی برای ساخت بخش‌هایی از جاذبه Carousel of Progress در نمایشگاه جهانی نیویورک در سال ۱۹۶۴ از فناوری مشابهی استفاده کرده بود.

بدیهی است که دیزنی و مهندسانش هدست‌های واقعیت مجازی مدرن را در اختیار نداشتند، اما ماهیت فناوری یکسان بود: فردی که دیده نمی‌شود، حرکاتی را انجام می‌دهد و ربات آن حرکات را به‌طور لحظه‌ای تکرار می‌کند.

در یکی دیگر از ویدیوهای رویداد میامی، ربات اپتیموس در حال ارائه آب به مهمانان دیده می‌شود. فیلم‌بردار پس از گرفتن بطری، آن را به ربات بازمی‌گرداند تا شاید ربات آن را روی میز بگذارد و حرکات بیشتری انجام دهد. اما اپتیموس ابتدا تمایلی به گذاشتن بطری ندارد. دلیل این رفتار روشن نیست، اما ممکن است همان مشکل ویدیوی پربازدید باشد: فرد کنترل‌کننده قادر نیست بخش پایینی میدان دید ربات را دقیق ببیند و احتمال برخورد با اجسام وجود دارد.

ایلان ماسک آینده تسلا را بر پایه هوش مصنوعی و ربات‌های انسان‌نما بنا کرده است. او حتی ادعا کرده بود این ربات‌ها در آینده از کودکان شما مراقبت خواهند کرد. اما اکنون که نزدیک دو سال از ویدیوی ساختگی تا کردن لباس گذشته و اپتیموس حتی قادر نیست یک بطری آب را بدون کمک انسانی ارائه کند، پرسش بزرگی مطرح می‌شود: این پروژه چه زمانی به مرحله واقعی خواهد رسید؟

ایلان ماسک پیش‌بینی کرده که انسان‌ها می‌توانند ظرف ۲۰ سال ذهن خود را در ربات Optimus شرکت تسلا بارگذاری کنند. چنین پیشرفتی ممکن است هویت انسانی و ساختار کار را متحول کند، اما هم‌زمان پرسش‌های اخلاقی مهمی را نیز برمی‌انگیزد.

ایلان ماسک همواره از ایده‌های آینده‌گرایانه استقبال کرده است، اما تازه‌ترین پیش‌بینی او بیش از هر زمان دیگر شبیه داستان‌های علمی‌تخیلی به نظر می‌رسد. در نشست اخیر سهام‌داران شرکت تسلا، مدیرعامل میلیاردر این شرکت اعلام کرد که روزی انسان‌ها خواهند توانست ذهن خود را در ربات انسان‌نمای Optimus تسلا بارگذاری کنند. به گفته ماسک، فناوری لازم برای ایجاد یک نسخه دیجیتال از آگاهی انسان، شامل خاطرات و شخصیت، و انتقال آن به یک بدن رباتیک می‌تواند در کمتر از ۲۰ سال آماده شود.

وقتی یکی از حاضران از او پرسید آیا ممکن است Optimus روزی میزبان آگاهی انسانی شود، ماسک بی‌درنگ پاسخ داد که این موضوع آنی نیست، اما اگر صحبت از آینده‌ی دور باشد و از خود بپرسیم آیا با استفاده از سامانه Neuralink می‌توان تصویری تقریباً کامل از ذهن یک فرد ثبت و سپس آن را در بدنه یک ربات Optimus بارگذاری کرد، به باور او در مقطعی چنین فناوری ممکن خواهد شد و احتمالاً کمتر از ۲۰ سال زمان می‌برد.

بر اساس گفته‌های ایلان ماسک، در ۲۰ سال آینده می‌توانیم ذهن خود را در ربات‌های Optimus بارگذاری کنیم و برای همیشه زندگی کنیم. Neuralink قادر خواهد بود خاطرات و هویت را در یک بدن ماشینی کپی کند، اما آگاهی اصلی همچنان در قالب انسانی باقی می‌ماند و در آن محصور می‌شود.

گرچه این ایده شبیه داستان یک قسمت از سریال Black Mirror به نظر می‌رسد، ماسک کاملاً جدی و حتی بیش از معمول نسبت به جدول زمانی خود مطمئن است.

ربات Optimus که نخستین‌بار در سال ۲۰۲۱ توسط تسلا معرفی شد، نمایانگر چشم‌انداز این شرکت برای یک ربات دوسویه، خودکار و انسان‌نماست که برای انجام وظایف تکراری یا خطرناک طراحی شده است. برخلاف ربات‌های انسان‌نمایی که در فیلم‌ها شباهت اغراق‌شده‌ای به انسان دارند، Optimus طراحی آینده‌گرایانه دارد و همچنان ماشینی به نظر می‌رسد.

ارتفاع آن حدود ۱.۷۲ متر بوده، وزنی در حدود ۵۶ کیلوگرم دارد و قادر است راه برود، اشیا را بلند کند و فعالیت‌های روزمره انسانی، مانند جابه‌جایی جعبه‌ها، مونتاژ قطعات یا کمک در محیط خانه، را انجام دهد.

مغز این ربات با هوش مصنوعی تسلا تغذیه می‌شود؛ همان شبکه عصبی که سامانه خودروهای خودران این شرکت را هدایت می‌کند. تسلا امیدوار است Optimus با گذشت زمان از یک نیروی کار صنعتی به یک دستیار خانگی تبدیل شود که بتواند به‌صورت ایمن و طبیعی با انسان تعامل کند.

اما اظهارات جدید ماسک مفهوم این ربات را بسیار فراتر از یک ابزار خودکار می‌برد. او معتقد است با کمک Neuralink روزی امکان بارگذاری آنچه آن را تصویر ذهنی یک فرد می‌نامد در بدنه Optimus به وجود می‌آید. ماسک تأکید کرد که نسخه دیجیتال انسان کاملاً مشابه فرد اصلی نخواهد بود، زیرا بدن رباتی تفاوت‌هایی ایجاد می‌کند و تصویر ذهنی نیز چندان دقیق نیست، اما احتمالاً آن‌قدر نزدیک خواهد شد که تفاوت اندک باشد.

ایلان ماسک در ادامه لحنی تأمل‌برانگیز به خود گرفت و گفت انسان حتی نسبت به پنج سال گذشته نیز همان فرد نیست، زیرا بسیاری از چیزها تغییر کرده‌اند. این سخنان بسیاری از حاضران را در اندیشه فرو برد. برخی تصور کردند شاید مسیر واقعی رسیدن به نوعی جاودانگی دیجیتال در حال ترسیم شدن است.

فراتر از بحث بارگذاری ذهن، ماسک باور دارد Optimus ممکن است نقطه عطف تمدنی باشد. او ادعا کرده است که ربات انسان‌نمای تسلا می‌تواند با دگرگون‌ کردن شیوه کار، به پایان فقر کمک کند. ماسک معتقد است هنگامی که ربات‌های انسان‌نما توانایی انجام کارهای یدی، تکراری یا دشوار را داشته باشند، انسان‌ها می‌توانند وقت خود را صرف خلاقیت، آموزش و نوآوری کنند نه تلاش برای بقا.

او همچنین گفته است هدف بلندمدت تسلا این است که Optimus را به‌قدری مقرون‌به‌صرفه کند که هر خانوار بتواند آن را تهیه نماید؛ پروژه‌ای که به باور او ممکن است از صنعت خودرو نیز مهم‌تر باشد. اگر این طرح موفق شود، ربات‌هایی مانند Optimus قادر خواهند بود بخش عمده‌ای از کارهای فیزیکی را بر عهده بگیرند، هزینه‌ها را به‌شدت کاهش دهند و بهره‌وری جهانی را بالا ببرند.

ماسک در جمع‌بندی دیدگاه خود اظهار داشت که اگر روزی کسی بخواهد در یک بدن رباتی بارگذاری شود، احتمالاً این کار ممکن خواهد شد.

این‌که چنین تصویری از آینده تحقق یابد یا تنها یکی دیگر از رویاهای جسورانه ماسک باشد، هنوز نامشخص است. با این حال، سوابق او، از موشک‌های چندبارمصرف تا خودروهای برقی، سبب شده است هر زمان سخن بگوید، جهان با دقت گوش کند.

در حال حاضر Optimus هنوز در حال یادگیری راه‌ رفتن و اجرای کارهای پایه‌ای بوده اما اگر پیش‌بینی ماسک حتی تا حدودی درست باشد، این ربات ممکن است روزی معنای انسان‌ بودن را تغییر دهد. این آینده برای برخی هیجان‌انگیز و برای برخی دیگر نگران‌کننده خواهد بود و این موضوع کاملاً به دیدگاه افراد بستگی دارد.