هر سال با آغاز پاییز، سنجاب‌ها هزاران آجیل و خوراکی دیگر را برای زمستان ذخیره می‌کنند. بقای این موجودات کوچک به توانایی آن‌ها در یافتن این ذخایر غذایی پس از گذشت ماه‌ها وابسته است. تحقیقات نشان می‌دهد سنجاب‌ها با استفاده از حافظه قوی، بویایی، نشانه‌های دیداری و حتی رفتار اجتماعی، بخش بزرگی از ذخایر خود را دوباره پیدا می‌کنند. این یافته‌ها باور رایج درباره فراموشی سنجاب‌ها و نقش آن‌ها در کاشت درختان را به چالش می‌کشد.

سنجاب‌ها از مجموعه‌ای کامل از توانایی‌ها شامل بویایی، بینایی، حافظه و حتی دزدی از یکدیگر برای یافتن غذا استفاده می‌کنند. حافظه فضایی نقش مهمی در این فرآیند دارد و مطالعات میدانی نشان داده‌اند که سنجاب‌ها درصد بالایی از ذخایر خود را دوباره کشف می‌کنند.

برخلاف شوخی‌های رایج، سنجاب‌ها معمولاً فراموش نمی‌کنند که آجیل‌های خود را کجا دفن کرده‌اند. برای نمونه، در یک آزمایش، محققان تلاش کردند با ایجاد مخازن جعلی و جابه‌جایی نشانه‌های محیطی، سنجاب‌ها را فریب دهند، اما این حیوانات توانستند مکان دقیق ذخایر واقعی خود را تشخیص دهند. این نشان می‌دهد حافظه آن‌ها به اندازه‌ای دقیق است که حتی از نشانه‌های بویایی فراتر می‌رود.

سنجاب‌ها تنها به آجیل بسنده نمی‌کنند و انواع خوراکی‌ها مانند جوانه برگ‌ها، میوه‌های وحشی، تخم پرندگان، پوست درختان و حتی قارچ‌های خشک‌شده را ذخیره می‌کنند. دامنه فعالیت آن‌ها گسترده است؛ یک سنجاب می‌تواند در منطقه‌ای به وسعت شش تا هشت هکتار، که تقریباً برابر با چهار زمین فوتبال است، تا سه هزار خوراکی پنهان کند.

در مناطق سردتر، سنجاب‌ها گاهی به جای دفن آجیل در زمین، آن‌ها را در حفره‌های درخت یا شاخه‌ها ذخیره می‌کنند تا مجبور نباشند زیر برف و یخ جست‌وجو کنند. در مناطق گرم‌تر دفن در خاک آسان‌تر است، اما در هر شرایطی سنجاب‌ها برای زمستان ذخیره‌سازی می‌کنند.

رفتار اجتماعی نیز نقش مهمی دارد. سنجاب‌ها گاهی محل دفن یکدیگر را زیر نظر می‌گیرند و از ذخایر دیگران سرقت می‌کنند؛ رفتاری که دانشمندان آن را pilfering می‌نامند. برای جلوگیری از سرقت، برخی سنجاب‌ها وانمود می‌کنند در یک نقطه آجیل دفن کرده‌اند، اما در واقع آن را در جای دیگری پنهان می‌کنند.

مطالعات نشان داده‌اند سنجاب‌های خاکستری شهری حدود ۸۵ درصد از ذخایر خود را دوباره پیدا می‌کنند. پژوهش تازه‌ای در سال ۲۰۲۳ نیز نشان داد سنجاب‌های قرمز در پارک‌های شهری توانسته‌اند بخش بزرگی از ذخایر خود را حتی در شرایط رقابتی بازیابی کنند. علاوه بر این، سنجاب‌ها می‌توانند مکان ذخایر را تا دو ماه به خاطر بسپارند و حتی زمان مصرف آجیل‌ها را مدیریت کنند؛ به‌طور مثال، بلوط‌های سفید که سریع‌تر جوانه می‌زنند زودتر خورده می‌شوند، در حالی که بلوط‌های قرمز دیرتر جوانه می‌زنند و برای ذخیره طولانی‌مدت مناسب‌ترند.

این توانایی‌ها باعث می‌شود سنجاب‌ها زمان زیادی را صرف جست‌وجوی غذا نکنند و فرصت بیشتری برای استراحت، مراقبت اجتماعی و فعالیت‌های دیگر داشته باشند. در نتیجه، سیستم ذخیره‌سازی آن‌ها بسیار کارآمد است.

در مورد هوش سنجاب‌ها، تامی تاکر، سنجابی خاکستری شرقی که در سال ۱۹۴۴ توسط خانواده‌ای پذیرفته شد، نشان داد که سنجاب‌ها می‌توانند هوش بالا و رفتارهای پیچیده‌ای داشته باشند. تامی تاکر بیش از صد دست لباس دست‌دوز داشت و حتی در فروش اوراق قرضه جنگی مشارکت کرد. پس از جنگ، او به سفرهای جاده‌ای رفت و در سال ۱۹۴۹ در گرند کنیون درگذشت.

لباس‌ها و یادگارهای او امروز در آرشیو اسمیتسونین نگهداری می‌شوند و همچنان به‌عنوان یک نماد فرهنگی شناخته می‌شوند.

همه ما فیلم Jaws را تماشا کرده‌ایم و در طول فیلم Cocaine Bear خندیده‌ایم؛ اما آیا در طبیعت حیواناتی وجود دارند که واقعا انسان‌ها را شکار کنند و بخورند؟ در این مطلب قصد داریم به بررسی این سوال و پاسخ آن بپردازیم.

شیرها

شیرها شکارچیان فوق‌العاده ماهری هستند؛ وزن آن‌ها می‌تواند بین ۱۵۰ تا ۲۵۰ کیلوگرم و قدشان تا شانه حدود ۱ تا ۱.۲ متر باشد. افزون‌بر این، با در نظر گرفتن قدرت بینایی، شنوایی و عضلانی عالی این گربه‌سانان، جای تعجبی ندارد که آن‌ها مهارت بالایی در شکار داشته باشد. براساس شواهد و گزارشات، شیرها می‌توانند به میل خود انسان‌ها را شکار کنند. در سال ۲۰۱۵، زنی در آفریقای جنوبی در جریان یک سفر اکتشافی از طریق پنجره ماشین مورد حمله شیر قرار گرفت و جان باخت. در تانزانیا، هر سال حدود ۵۰ نفر توسط شیرها کشته می‌شوند. بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۴، این کشور ۵۶۳ مورد از این مرگ‌ها را گزارش کرده است؛ البته تانزانیا بیشتر جمعیت شیرها را در آفریقا دارد. یک زیست‌شناس در این‌باره می‌گوید: “به نظر می‌رسد جنوب تانزانیا تا حدود محل تجمع شیرهای آدم‌خوار است. این حملات بسیار ترسناک هستند و هنوز هم در بیشه‌ها اتفاق می‌افتند.”

خرس‌های قطبی

حمله خرس قطبی به انسان، پدیده‌ای بسیار نادر است، اما متاسفانه قبلا رخ داده است. در سال ۲۰۲۳، یک زن و پسرش در آلاسکا توسط یک خرس قطبی کشته شدند، در حالی که یک سال بعد نیز، یک کارگر در شمال کانادا مورد حمله این شکارچی بزرگ قرار گرفت. تحقیقی در سال ۲۰۱۷ نشان داد که بین سال‌های ۱۸۷۰ تا ۲۰۱۴، ۷۳ حمله خرس قطبی رخ داده که منجر به ۲۰ کشته و ۶۳ زخمی در سراسر کانادا، گرینلند، نروژ، روسیه و آمریکا بر جای گذاشته است. گفته می‌شود خرس‌های نز بالغ که نیاز به غذا دارند، بزرگ‌ترین تهدید احتمالی برای انسان‌ها محسوب می‌شوند. باتوجه به تهدیداتی که زیستگاه خرس‌های قطبی را در معرض خطر قرار داده است، این شکارچیان بیشتر از قبل در نزدیکی انسان‌ها زندگی می‌کنند.

کروکدیل‌ها

در حال حاضر، ۲۶ گونه از کروکدیل‌ها وجود دارد که تنها ۸ موردشان به عنوان شکارچیان انسان شناخته شده‌اند. البته شمار دقیقی از حملات تمساح‌ها به انسان‌ها که هرساله رخ می‌دهد، وجود دارد؛ هرچند احتمالا تعداد آن‌ها بسیار بیشتر از آن چیزی است که گزارش می‌شود زیرا بسیاری از این خزندگان در مناطقی زندگی می‌کنند که امکان تهیه گزارش در آن‌جا سخت‌تر است. براساس گزارشات، این حیوانات به عنوان شکارچیانی فرصت‌طلب عمل می‌کنند و به دنبال فرصتی برای حمله به انسان در مکان و زمان نامناسب هستند.

تمساح‌های آب شور و نیل بیشترین حمله به انسان‌ها را داشته‌اند. تمساحی با نام Osama و طول ۵ متر حداقل ۸۳ نفر را در اوگاندا خورده است. در نهایت، این خزنده غول‌پیکر توسط جنگلبانان گرفته شد و به یک محل پرورش حیوانات منتقل گردید. البته تعداد زیادی از حیوانات دیگر هم وجود دارند که هرساله انسان‌ها را می‌کشند. در حال حاضر، بعضی از آن‌ها واقعا ما را به عنوان طعمه می‌بینند، در حالی که برخی دیگر صرفا برای دفاع از خود یا بچه‌هایشان به انسان‌ها حمله می‌کنند. باوجود تمام افرادی که سالانه توسط حیوانات کشته می‌شوند، باید به خاطر داشته باشیم که انسان‌ها تعداد بیشتری از حیوانات را شکار می‌کنند.