وبسایت فوربز (Forbes) در دسامبر ۲۰۲۵، ثروتمندترین افراد جهان که در حوزه‌های فناوری، تجارت الکترونیک، کالاهای لوکس و سرمایه‌گذاری سنتی قرار می‌گیرند را اعلام کرد. این فهرست نشان می‌دهد که نوآوری در هوش مصنوعی، خودروهای برقی و شبکه‌های اجتماعی در کنار برندهای لوکس و استراتژی‌های سرمایه‌گذاری کلاسیک، مسیر اصلی ثروت‌آفرینی را شکل داده. نکته مهم این است که ۹ نفر از ۱۰ نفر اول آمریکایی هستند و تنها یک نفر از فرانسه در این جمع حضور دارد.

۱۰. استیو بالمر (Steve Ballmer)؛ میزان دارایی: حدود ۱۵۵ میلیارد دلار – ۶۹ سال

استیو بالمر مدیرعامل سابق شرکت مایکروسافت و مالک تیم بسکتبال Los Angeles Clippers در لیگ NBA است. او پس از کناره‌گیری از مدیریت مایکروسافت در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳)، بخش بزرگی از سهام خود در این شرکت را حفظ کرد و همین سهام طی سال‌های اخیر با رشد ارزش مایکروسافت به یکی از مهم‌ترین منابع ثروت او تبدیل شد.

بالمر علاوه بر سرمایه‌گذاری در حوزه فناوری، به‌طور جدی وارد دنیای ورزش شد. خرید تیم Los Angeles Clippers در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳) به مبلغ ۲ میلیارد دلار، یکی از بزرگ‌ترین معاملات تاریخ NBA بود. ترکیب سرمایه‌گذاری‌های موفق در فناوری و ورزش باعث شده بالمر جایگاه خود را در میان ثروتمندترین افراد جهان تثبیت کند. او نمونه‌ای از کارآفرینانی است که توانسته با حفظ دارایی‌های کلیدی و ورود به صنایع جدید، ثروت خود را چند برابر کند.

---

۹. وارن بافت (Warren Buffett)؛ میزان دارایی: حدود ۱۶۵ میلیارد دلار – ۹۵ سال

وارن بافت سرمایه‌گذار افسانه‌ای و مدیر شرکت بزرگ Berkshire Hathaway است. او به خاطر استراتژی‌های سرمایه‌گذاری بلندمدت و خرید شرکت‌های متنوع، از بیمه و انرژی گرفته تا صنایع غذایی و بانکداری، شهرت جهانی دارد. لقب «اوراکل اوماها» به او داده شده چون زادگاهش شهر اوماها در ایالت نبراسکا آمریکاست و مردم او را مانند یک پیشگو در دنیای سرمایه‌گذاری می‌بینند. این لقب به معنای «پیشگوی اوماها» است و نشان می‌دهد که تصمیم‌ها و پیش‌بینی‌های مالی او آن‌قدر دقیق و موفق بوده که دیگران او را راهنمایی قابل اعتماد در بازار سرمایه می‌دانند.

فلسفه سرمایه‌گذاری بافت بر پایه ارزش‌گذاری دقیق شرکت‌ها، صبر طولانی‌مدت و پرهیز از هیجان‌های کوتاه‌مدت بازار بنا شده است. او معمولاً شرکت‌هایی را انتخاب می‌کند که محصولات و خدمات پایدار دارند و می‌توانند در بلندمدت سودآور باشند. همین روش باعث شده ثروتش حاصل دهه‌ها مدیریت هوشمندانه دارایی‌ها باشد و به یکی از ثروتمندترین افراد جهان تبدیل شود.

---

۸. جنسن هوانگ (Jensen Huang)؛ میزان دارایی: حدود ۱۷۵ میلیارد دلار – ۶۲ سال

جنسن هوانگ بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت Nvidia است؛ شرکتی که امروز به‌عنوان یکی از ستون‌های اصلی صنعت فناوری شناخته می‌شود. هوانگ در سال ۱۹۹۳ (۱۳۷۲) همراه با دو شریک دیگر این شرکت را تأسیس کرد و تمرکز اولیه آن بر تولید پردازنده‌های گرافیکی برای بازی‌های کامپیوتری بود. اما با گذشت زمان، او مسیر شرکت را به سمت کاربردهای گسترده‌تر هدایت کرد؛ از جمله هوش مصنوعی، یادگیری ماشینی، خودروهای خودران و پردازش داده‌های عظیم.

رشد انفجاری بازار هوش مصنوعی در سال‌های اخیر و نیاز روزافزون به کارت‌های گرافیک قدرتمند، باعث شد ارزش سهام Nvidia چندین برابر شود. این جهش، هوانگ را به یکی از ثروتمندترین افراد جهان تبدیل کرد. مدیریت آینده‌نگرانه او، که همواره بر نوآوری و پیش‌بینی نیازهای آینده بازار استوار بوده، نقشی کلیدی در موفقیت شرکت داشته است. تحت رهبری او، Nvidia نه‌تنها در صنعت بازی بلکه در حوزه‌های علمی، پزشکی و صنعتی نیز به یک بازیگر اصلی تبدیل شده است.

امروز، ثروت هوانگ حاصل ترکیبی از سهام ارزشمند در Nvidia و جایگاه بی‌رقیب این شرکت در بازار پردازش‌های گرافیکی و هوش مصنوعی است. او نمونه‌ای روشن از کارآفرینانی است که با دید بلندمدت و تمرکز بر آینده، توانسته‌اند یک شرکت کوچک را به غول جهانی فناوری تبدیل کنند.

---

۷. برنار آرنو (Bernard Arnault) میزان دارایی: حدود ۱۹۰.۳ میلیارد دلار – ۷۶ سال

برنار آرنو رئیس گروه عظیم LVMH است؛ بزرگ‌ترین مجموعه کالاهای لوکس جهان که برندهای مشهوری مانند Louis Vuitton، Dior، Sephora، Moët & Chandon و Givenchy را در اختیار دارد. او تنها فرد غیرآمریکایی در میان ۱۰ نفر اول ثروتمندترین افراد جهان به شمار می‌رود و به‌عنوان نماد موفقیت در صنعت مد و کالاهای لوکس شناخته می‌شود.

آرنو در طول چند دهه مدیریت خود توانسته با خرید و ادغام برندهای مختلف، یک امپراتوری بی‌رقیب در حوزه کالاهای لوکس بسازد. استراتژی او بر پایه ترکیب سنت و نوآوری است؛ یعنی حفظ اصالت برندهای قدیمی در کنار معرفی محصولات جدید که با نیازهای مشتریان امروزی هماهنگ باشند. همین نگاه باعث شده LVMH نه‌تنها در اروپا بلکه در سراسر جهان جایگاه پیشرو داشته باشد.

او به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های اقتصادی اروپا شناخته می‌شود و نقش مهمی در تثبیت جایگاه فرانسه به‌عنوان مرکز جهانی مد و کالاهای لوکس ایفا کرده است. ثروت آرنو حاصل مدیریت دقیق، سرمایه‌گذاری هوشمندانه و توانایی او در تبدیل برندهای لوکس به نمادهای فرهنگی جهانی است. امروز، آرنو با دارایی حدود ۱۹۰.۳ میلیارد دلار در رتبه هفتم فهرست فوربز ۲۰۲۵ قرار دارد و همچنان یکی از چهره‌های کلیدی در اقتصاد جهانی محسوب می‌شود.

---

۶. مارک زاکربرگ (Mark Zuckerberg)؛ میزان دارایی: حدود ۲۰۹.۱ میلیارد دلار – ۴۱ سال

مارک زاکربرگ بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت متا است؛ شرکتی که پیش‌تر با نام فیسبوک شناخته می‌شد. او با راه‌اندازی فیسبوک در سال ۲۰۰۴ (۱۳۸۳) در دوران دانشجویی، مسیر جدیدی در ارتباطات دیجیتال ایجاد کرد و بعدها با خرید اینستاگرام و واتس‌اپ توانست شبکه‌ای گسترده از پلتفرم‌های اجتماعی را تحت مدیریت خود قرار دهد.

زاکربرگ در سال‌های اخیر تمرکز ویژه‌ای بر توسعه متاورس داشته است؛ فضایی مجازی که کاربران می‌توانند در آن با استفاده از واقعیت مجازی و واقعیت افزوده تعامل کنند.

علاوه بر شبکه‌های اجتماعی، زاکربرگ سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در حوزه هوش مصنوعی انجام داده است. این سرمایه‌گذاری‌ها نه‌تنها برای بهبود تجربه کاربران در فیسبوک، اینستاگرام و واتس‌اپ به کار گرفته می‌شوند، بلکه در پروژه‌های بزرگ‌تر متا نیز نقشی کلیدی دارند.

امروز، زاکربرگ با دارایی حدود ۲۰۹.۱ میلیارد دلار در رتبه ششم فهرست فوربز ۲۰۲۵ قرار دارد. او نمونه‌ای از کارآفرینانی است که با ترکیب نوآوری، خرید هوشمندانه شرکت‌های رقیب و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های آینده، توانسته جایگاه خود را در میان ثروتمندترین افراد جهان تثبیت کند.

---

۵. سرگئی برین (Sergey Brin)؛ میزان دارایی: حدود ۲۱۱.۷ میلیارد دلار – ۵۲ سال

سرگئی برین یکی از بنیان‌گذاران شرکت گوگل است؛ شرکتی که امروز به‌عنوان بزرگ‌ترین موتور جستجوی جهان و یکی از تأثیرگذارترین مجموعه‌های فناوری شناخته می‌شود. او همراه با لری پیج در سال ۱۹۹۸ (۱۳۷۷) گوگل را تأسیس کرد و نقش مهمی در طراحی الگوریتم‌های اولیه موتور جستجو داشت.

برین علاوه بر سهام ارزشمند خود در شرکت مادر گوگل یعنی آلفابت، در پروژه‌های نوآورانه متعددی سرمایه‌گذاری کرده است. تمرکز او بر حوزه‌های هوش مصنوعی، فناوری‌های نوین و علوم پیشرفته بوده و همین سرمایه‌گذاری‌ها جایگاه او را به‌عنوان یکی از چهره‌های کلیدی دنیای فناوری تثبیت کرده است.

او در طول فعالیتش در گوگل، در توسعه محصولات مهمی مانند گوگل مپس، جیمیل و گوگل گلس نقش داشت و همواره به‌عنوان فردی آینده‌نگر شناخته می‌شود. برین همچنین علاقه‌مند به پروژه‌های علمی و تحقیقاتی در زمینه سلامت و بیوتکنولوژی است و بخشی از سرمایه خود را به این حوزه‌ها اختصاص داده است.

---

۴. لری پیج (Larry Page)؛ میزان دارایی: حدود ۲۲۸.۲ میلیارد دلار – ۵۲ سال

لری پیج دیگر بنیان‌گذار شرکت گوگل است؛ شرکتی که همراه با سرگئی برین در سال ۱۹۹۸ (۱۳۷۷) تأسیس شد و به‌سرعت به بزرگ‌ترین موتور جستجوی جهان تبدیل گردید. او پس از سال‌ها مدیریت در گوگل، همچنان بخش بزرگی از سهام شرکت مادر یعنی آلفابت را در اختیار دارد و همین سهام بخش عمده‌ای از ثروت عظیم او را تشکیل می‌دهد. علاوه بر این، او سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در پروژه‌های آینده‌نگرانه از جمله خودروهای پرنده، فناوری‌های حمل‌ونقل نوین و پروژه‌های مرتبط با انرژی پاک انجام داده است.

پیج به‌عنوان یکی از پیشگامان دنیای اینترنت شناخته می‌شود و تأثیر او بر شکل‌گیری فضای دیجیتال غیرقابل انکار است. او نه‌تنها در توسعه موتور جستجو بلکه در گسترش اکوسیستم گوگل شامل سرویس‌هایی مانند Gmail، یوتیوب و گوگل مپس نقش مهمی داشته است.

---

۳. جف بزوس (Jeff Bezos)؛ میزان دارایی: حدود ۲۴۵.۸ میلیارد دلار – ۶۱ سال

جف بزوس بنیان‌گذار شرکت آمارون است؛ شرکتی که کار خود را در سال ۱۹۹۴ (۱۳۷۳) به‌عنوان یک فروشگاه آنلاین کتاب آغاز کرد و به‌سرعت مسیر رشد خود را تغییر داد. تحت مدیریت بزوس، آمازون از یک استارتاپ کوچک به بزرگ‌ترین شرکت تجارت الکترونیک جهان تبدیل شد و امروز علاوه بر فروش آنلاین، در حوزه‌های متنوعی مانند خدمات ابری (AWS)، تولید محتوا، هوش مصنوعی و لجستیک جهانی فعالیت می‌کند.

بزوس با نگاه آینده‌نگرانه و تمرکز بر تجربه مشتری، توانست آمازون را به شرکتی تبدیل کند که میلیاردها نفر در سراسر جهان به آن وابسته‌اند. علاوه بر آمازون، بزوس بنیان‌گذار شرکت فضایی بلو اوریژین است. هدف این شرکت توسعه سفرهای فضایی تجاری و فراهم کردن امکان دسترسی انسان‌ها به فضا در آینده است. پروژه‌های بلو اورژین شامل ساخت موشک‌های قابل استفاده مجدد و برنامه‌های بلندمدت برای سکونت انسان در فضا هستند. بزوس بارها تأکید کرده که چشم‌اندازش، تبدیل فضا به محیطی برای زندگی و کار نسل‌های آینده است.

---

۲. لری الیسون (Larry Ellison)؛ میزان دارایی: حدود ۲۷۵ میلیارد دلار – ۸۱ سال

لری الیسون بنیان‌گذار و مدیر ارشد شرکت اوراکل است؛ یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های نرم‌افزاری جهان که تمرکز اصلی آن بر نرم‌افزارهای سازمانی، پایگاه‌های داده و خدمات ابری قرار دارد.

بخش بزرگی از ثروت الیسون از سهام ارزشمندش در اوراکل به دست آمده و این شرکت امروز به‌عنوان یکی از ستون‌های اصلی فناوری اطلاعات در جهان شناخته می‌شود و مشتریان آن شامل دولت‌ها، بانک‌ها و شرکت‌های بزرگ بین‌المللی هستند. علاوه بر فعالیت در حوزه نرم‌افزار، الیسون سرمایه‌گذاری‌های کلانی در املاک لوکس، جزایر خصوصی و پروژه‌های فناوری نوین انجام داده است.

او یکی از قدیمی‌ترین و با تجربه‌ترین چهره‌های صنعت فناوری است که توانسته با مدیریت آینده‌نگرانه و سرمایه‌گذاری‌های هوشمندانه، جایگاه خود را در میان ثروتمندترین افراد جهان حفظ کند. سبک مدیریتی الیسون ترکیبی از جسارت، رقابت‌طلبی و نگاه بلندمدت به آینده است؛ ویژگی‌هایی که باعث شده اوراکل در برابر رقبای بزرگی مانند مایکروسافت و آی‌بی‌ام همچنان قدرت‌مند باقی بماند.

---

۱. ایلان ماسک (Elon Musk)؛ میزان دارایی: حدود ۴۹۱.۴ میلیارد دلار – ۵۴ سال

ایلان ماسک مدیرعامل شرکت‌های تسلا و اسپیس ایکس و مالک شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) است. او یکی از برجسته‌ترین کارآفرینان عصر حاضر به شمار می‌رود و با سرمایه‌گذاری در حوزه‌های مختلف فناوری توانسته جایگاه نخست ثروتمندترین افراد جهان را حفظ کند.

ماسک با شرکت تسلا صنعت خودروهای برقی را متحول کرد. تسلا نه‌تنها خودروهای الکتریکی پیشرفته تولید می‌کند، بلکه در زمینه باتری‌های ذخیره‌سازی انرژی و انرژی خورشیدی نیز فعالیت دارد.

در کنار تسلا، ماسک با شرکت فضایی اسپیس ایکس رؤیای سفرهای فضایی تجاری و سکونت انسان در سیارات دیگر را دنبال می‌کند. پروژه‌های مهمی مانند موشک‌های قابل استفاده مجدد فالکون و برنامه بلندمدت استارشیپ برای سفر به مریخ، نشان‌دهنده نگاه آینده‌نگرانه اوست. اسپیس ایکس همچنین نقش مهمی در پرتاب ماهواره‌ها و توسعه اینترنت جهانی از طریق پروژه استارلینک ایفا می‌کند.

علاوه بر این، ماسک مالک شبکه اجتماعی X است که پس از خرید توییتر در سال ۲۰۲۲ (۱۴۰۱) آن را بازطراحی کرد. او تلاش دارد این پلتفرم را به یک فضای آزادتر برای بیان دیدگاه‌ها و همچنین بستری برای خدمات مالی و فناوری‌های نوین تبدیل کند.

امروز، ماسک با دارایی حدود ۴۹۱.۴ میلیارد دلار در صدر فهرست فوربز ۲۰۲۵ قرار دارد. پروژه‌های او در زمینه انرژی پاک، سفرهای فضایی و هوش مصنوعی نه‌تنها ثروت او را افزایش داده‌اند، بلکه تأثیر عمیقی بر آینده فناوری و اقتصاد جهانی گذاشته‌اند.

شرکت xAI متعلق به ایلان ماسک اعلام کرده که هوش مصنوعی گروک در به‌روزرسانی جدید خود زبان فارسی را به‌طور رسمی پشتیبانی می‌کند. این قابلیت شامل مکالمه صوتی با لهجه‌ای روان و طبیعی است و امکان تعامل گسترده‌تر کاربران فارسی‌زبان با این سامانه را فراهم می‌سازد.

تیم توسعه‌دهنده توضیح داده است که برای دستیابی به چنین سطحی از روان بودن در لهجه فارسی، از داده‌های صوتی بومی در مرحله پس‌آموزش استفاده شده و گویندگان فارسی‌زبان در این فرآیند مشارکت داشته‌اند. نتیجه این تلاش، تولید صدایی روان، قابل‌فهم و نزدیک به گفتار روزمره است که می‌تواند تجربه کاربری را برای فارسی‌زبانان به‌طور چشمگیری ارتقا دهد و حس تعامل واقعی با یک انسان را به کاربر منتقل کند.

بازخوردهای اولیه کاربران نشان می‌دهد که کیفیت مکالمه فارسی در گروک نسبت به نسخه‌های پیشین به‌طور محسوسی بهبود یافته و توانسته توجه زیادی را در میان جامعه فناوری و کاربران فارسی‌زبان جلب کند. کارشناسان نیز این اقدام را گامی مهم در مسیر گسترش دسترسی جهانی به ابزارهای هوش مصنوعی ارزیابی کرده‌اند، زیرا زبان فارسی با میلیون‌ها کاربر یکی از زبان‌های پرکاربرد محسوب می‌شود و پشتیبانی از آن می‌تواند دامنه مخاطبان این فناوری را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد.

افزودن زبان فارسی به گروک نه‌تنها امکان استفاده راحت‌تر برای کاربران ایرانی و فارسی‌زبان را فراهم می‌کند، بلکه نشان‌دهنده رویکرد تازه شرکت xAI در توسعه محصولات چندزبانه و توجه به نیازهای فرهنگی و زبانی متنوع است. این اقدام می‌تواند زمینه‌ساز حضور پررنگ‌تر هوش مصنوعی در جوامع فارسی‌زبان شود و فرصت‌های جدیدی را در حوزه‌های آموزشی، خدماتی و ارتباطی ایجاد کند؛ فرصتی که نشان می‌دهد فناوری می‌تواند فراتر از مرزهای زبانی، به ابزاری جهانی برای تعامل و یادگیری تبدیل شود.

دادگاه عالی ایالت دلاور آمریکا با بازگرداندن بسته‌ی سهام تسلا به ارزش ۱۳۹ میلیارد دلار، جهشی بی‌سابقه در ثروت ایلان ماسک ایجاد کرد. این تصمیم باعث شد دارایی او طبق شاخص میلیاردرهای خبرگزای فوربز به ۷۴۹ میلیارد دلار برسد و رکوردی تاریخی در جهان ثبت شود.

بر اساس گزارش خبرگزاری فوربز، دادگاه عالی ایالت دلاور آمریکا روز جمعه ۲۰ دسامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد که لغو بسته‌ی سهام ایلان ماسک در گذشته درست نبوده و این امتیاز باید دوباره به او برگردد. این بسته که در سال ۲۰۱۸ تصویب شده بود، در ابتدا ۵۶ میلیارد دلار ارزش داشت اما با رشد سهام تسلا حالا به حدود ۱۳۹ میلیارد دلار رسیده و دوباره به دارایی‌های ماسک اضافه شد. همین تصمیم باعث شد ثروت او جهش بزرگی داشته باشد.

این اتفاق در حالی رخ داد که چند روز قبل، ارزش شرکت فضایی اسپیس ایکس به بیش از ۸۰۰ میلیارد دلار رسید و ماسک را به نخستین فردی تبدیل کرد که دارایی‌اش از مرز ۶۰۰ میلیارد دلار عبور کرده است. حالا با بازگشت بسته‌ی سهام تسلا، ثروت او به ۷۴۹ میلیارد دلار رسیده و رکوردی تاریخی ثبت کرده است.

از سوی دیگر، سهامداران تسلا در نوامبر ۲۰۲۵ بزرگ‌ترین بسته‌ی پاداش تاریخ شرکت‌های جهان را تصویب کردند؛ بسته‌ای به ارزش ۱ تریلیون دلار که نشان‌دهنده اعتماد سرمایه‌گذاران به آینده‌ی تسلا و برنامه‌های ماسک برای تبدیل این شرکت به قدرتی بزرگ در حوزه‌ی هوش مصنوعی و رباتیک است.

طبق فهرست فوربز، ماسک اکنون با اختلافی نزدیک به ۵۰۰ میلیارد دلار از نفر دوم یعنی لری پیج، هم‌بنیان‌گذار گوگل، جلوتر است. این فاصله‌ی بی‌سابقه نشان می‌دهد که ثروت ماسک نه‌تنها رکوردشکن است، بلکه به‌تنهایی برابر با مجموع دارایی چندین میلیاردر بزرگ جهان محسوب می‌شود.

ایلان ماسک یکی از بزرگ‌ترین حامیان هوش مصنوعی در جهان است و با استارتاپ xAI خود سعی دارد این فناوری را بیشتر توسعه دهد. از آنجایی که هوش مصنوعی در حال تغییر بخش‌های مختلف جامعه است، بسیاری از مردم نگران هستند که این نوآوری مشاغل را از انسان‌ها بگیرد. با این حال، ماسک بار دیگر تاکید کرده است که فقر با پیشرفت‌های بیشتر بشر در حوزه هوش مصنوعی از بین می‌رود و دیگر نیازی به پس‌انداز کردن پول نخواهید داشت.

ایلان ماسک اخیرا در شبکه اجتماعی ایکس به پست یکی از میلیاردرهای آمریکایی به نام ری دالیو پاسخ داده است. دالیو اعلام کرده بود که او و همسرش به اجرای طرح “Trump Account” که توسط دولت ترامپ برای راه‌اندازی حساب‌های پس‌انداز برای کودکان متولد شده بین سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۸ ایجاد شده است، کمک می‌کنند. او همچنین از تلاش‌های مایکل دل و همسرش برای اختصاص ۶.۲۵ میلیارد دلار به این صندوق قدردانی کرده بود. با این حال، ماسک در پاسخ خود اذعان کرد که باوجود خوب بودن چنین کاری، مردم دیگر نیازی به حساب‌های پس‌انداز نخواهند داشت. او باور دارد که همه در آینده درآمد بالایی دارند و هیچ فقری وجود نخواهد داشت.

ایلان ماسک باور دارد در آینده همه می‌توانند ثروتمند باشند

این میلیاردر معروف در پستی جداگانه، خوش‌بینی خود نسبت به جامعه‌ای که در آن بیشتر کارها توسط هوش مصنوعی انجام می‌شود را دو چندان کرد. به گفته، این فناوری جدید و ربات‌ها در آینده امکان ثروتمند شدن تمام افراد را فراهم می‌کنند که این اتفاق شگفت‌انگیز خواهد بود.

دیدگاه ایلان ماسک نسبت به آینده هوش مصنوعی

البته این اولین باری نیست که ماسک چنین نظراتی را مطرح می‌کند. او قبلا گفته بود که پذیرش گسترده هوش مصنوعی و رباتیک، جامعه را اساسا متحول خواهد کرد. در اکتبر امسال، این میلیاردر حوزه فناوری مدعی شد در حالی که هوش مصنوعی و ربات‌ها تمام شغل‌ها را می‌گیرند، انسان‌ها نیازی به کار کردن نخواهند داشت. در عوض، بشر در صورت تمایل می‌توانند سبزیجات پرورش دهد. او آینده‌ای را توصیف کرده است که در آن تعداد ربات‌ها از انسان‌ها بیشتر است و هر فرد به دستیاران مکانیکی پیشرفته دسترسی دارد که این اتفاق فراوانی کالاها و خدمات را تضمین می‌کند. خوش‌بینی ماسک حتی به مفهوم پول نیز مربوط است. ماه گذشته، این میلیاردر پرحاشیه ادعا کرد که با پیشرفت‌های بیشتر انسان در حوزه هوش مصنوعی و رباتیک، پول دیگر اهمیتی نخواهد داشت.

شرکت تسلا در تعطیلات آخر هفته، همزمان با برگزاری نمایشگاه بین‌المللی Art Basel Miami Beach در ایالت فلوریدا، یک رویداد ویژه با عنوان آینده خودران‌سازی برگزار کرد. در این برنامه، نمونه اولیه سایبرکب و ربات‌های اپتیموس به نمایش گذاشته شدند. با این حال، ویدیویی از سقوط یک ربات اپتیموس در این رویداد به سرعت در شبکه‌های اجتماعی پخش شد و توجه مخاطبین را به خود جلب کرد.

این ویدیو که ظاهرا نخستین‌بار در انجمن teslamotors ردیت منتشر شده، ربات اپتیموس را در حالی نشان می‌دهد که تعدادی بطری آب روی یک میز را واژگون می‌سازدد و سپس دستان خود را به سمت بالا می‌برد. حرکت بازوهای ربات دقیقا مشابه رفتاری است که یک انسان هنگام برداشتن هدست واقعیت مجازی انجام می‌دهد. لحظاتی بعد، بازوها سریع پایین می‌آیند و یکی از آن‌ها به یک بطری برخورد می‌کند، بطری منفجر می‌شود و آب به اطراف می‌پاشد. پس از این لحظه، ربات بی‌حرکت می‌شود و به سمت عقب سقوط می‌کند.

اما چرا این اتفاق افتاد؟ بسیاری از کاربران حدس می‌زنند شخصی خارج از دید عموم در حال کنترل ربات بوده و پیش از قطع ارتباط، هدست خود را برداشته است. این شاید محتمل‌ترین سناریو باشد.

این روش کنترل ربات که از دهه ۱۹۴۰ وجود دارد، تله‌اوپریشن یا کنترل از راه دور نامیده می‌شود. در گذشته به چنین سامانه‌ای والدو نیز گفته می‌شد. والت دیزنی برای ساخت بخش‌هایی از جاذبه Carousel of Progress در نمایشگاه جهانی نیویورک در سال ۱۹۶۴ از فناوری مشابهی استفاده کرده بود.

بدیهی است که دیزنی و مهندسانش هدست‌های واقعیت مجازی مدرن را در اختیار نداشتند، اما ماهیت فناوری یکسان بود: فردی که دیده نمی‌شود، حرکاتی را انجام می‌دهد و ربات آن حرکات را به‌طور لحظه‌ای تکرار می‌کند.

در یکی دیگر از ویدیوهای رویداد میامی، ربات اپتیموس در حال ارائه آب به مهمانان دیده می‌شود. فیلم‌بردار پس از گرفتن بطری، آن را به ربات بازمی‌گرداند تا شاید ربات آن را روی میز بگذارد و حرکات بیشتری انجام دهد. اما اپتیموس ابتدا تمایلی به گذاشتن بطری ندارد. دلیل این رفتار روشن نیست، اما ممکن است همان مشکل ویدیوی پربازدید باشد: فرد کنترل‌کننده قادر نیست بخش پایینی میدان دید ربات را دقیق ببیند و احتمال برخورد با اجسام وجود دارد.

ایلان ماسک آینده تسلا را بر پایه هوش مصنوعی و ربات‌های انسان‌نما بنا کرده است. او حتی ادعا کرده بود این ربات‌ها در آینده از کودکان شما مراقبت خواهند کرد. اما اکنون که نزدیک دو سال از ویدیوی ساختگی تا کردن لباس گذشته و اپتیموس حتی قادر نیست یک بطری آب را بدون کمک انسانی ارائه کند، پرسش بزرگی مطرح می‌شود: این پروژه چه زمانی به مرحله واقعی خواهد رسید؟

ایلان ماسک، میلیاردر حوزه فناوری و مدیرعامل شرکت‌های بزرگ، پیش‌بینی نگران‌کننده‌ای مطرح کرده است. او باور دارد که جهان ممکن است تا سال ۲۰۳۰ میلادی (۱۴۰۹ شمسی) وارد یک درگیری هسته‌ای شود. ماسک که همواره به بیان دیدگاه‌های بی‌پرده در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) شناخته می‌شود، این بار نیز با صراحت اعلام کرده است که جهان در آستانه یک بحران جهانی قرار دارد.

ماسک در پاسخ به یک رشته‌توییت در شبکه اجتماعی توییتر درباره تأثیر بازدارندگی هسته‌ای بر حکمرانی جهانی، دیدگاه خود را با صراحت بیان کرد. در این بحث، کاربری به نام هانتر اش (Hunter Ash) نوشته بود: «دولت‌ها امروز ناکارآمد شده‌اند، زیرا وجود سلاح‌های هسته‌ای مانع از وقوع جنگ یا حتی تهدید معتبر جنگ میان قدرت‌های بزرگ شده است. بنابراین هیچ فشار بیرونی یا تکاملی وجود ندارد که دولت‌ها را مجبور کند عملکرد بهتری داشته باشند.»

ماسک در واکنش به این نظر، پاسخی کوتاه اما بسیار صریح ارائه داد و نوشت: «جنگ اجتناب‌ناپذیر است. ۵ سال یا نهایتاً ۱۰ سال.» این جمله نشان می‌دهد که او وقوع جنگ را امری حتمی می‌داند و حتی بازه زمانی مشخصی برای آن در نظر گرفته است. همین بیان ساده اما قاطع، فضای بحث را به شدت تحت تأثیر قرار داد و باعث شد بسیاری از کاربران در شبکه‌های اجتماعی به دنبال تفسیر و تحلیل منظور او باشند. با این حال، ماسک هیچ توضیحی درباره چگونگی آغاز این جنگ یا طرف‌های احتمالی درگیر ارائه نکرد و همین سکوت، زمینه‌ساز گمانه‌زنی‌های گسترده شد. برخی تحلیلگران بر این باورند که شاید هدف ماسک از این هشدار، جلب توجه دولت‌ها به ضعف‌های مدیریتی و ناکارآمدی‌های موجود بوده است؛ هشداری که می‌تواند آن‌ها را به اصلاح عملکردشان در برابر بحران‌های آینده وادار کند.

با توجه به جایگاه ماسک به‌عنوان یکی از چهره‌های تأثیرگذار در حوزه فناوری و نوآوری و همچنین سابقه فعالیت او به‌عنوان طراح «وزارت کارآمدسازی دولت» در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ (Donald Trump)، این اظهارنظر بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها و میان افکار عمومی داشت. بسیاری این سخنان را نه صرفاً یک پیش‌بینی، بلکه نشانه‌ای از نگرانی عمیق او نسبت به وضعیت کنونی جهان دانستند؛ نگرانی‌ای که به‌خوبی نشان می‌دهد حتی در نگاه یکی از برجسته‌ترین چهره‌های فناوری، آینده سیاسی و امنیتی جهان با چالش‌های جدی روبه‌روست.

پس از انتشار این دیدگاه، برخی کاربران تلاش کردند از طریق چت‌بات «گروک» (Grok) متعلق به شرکت xAI توضیح بیشتری دریافت کنند. گروک در پاسخ نوشت: «ایلان در آن پست هیچ طرف یا دلیل مشخصی را ذکر نکرد. اما بر اساس گفته‌های پیشین او، هشدارهایی درباره احتمال وقوع جنگ‌های داخلی در اروپا و بریتانیا به دلیل بحران مهاجرت و سیاست‌های هویتی، یا درگیری جهانی میان آمریکا و چین بر سر تایوان و همچنین تشدید جنگ اوکراین تا سطح جنگ جهانی سوم مطرح شده است. او بارها اشاره کرده که تنش‌ها حتی با وجود بازدارندگی هسته‌ای در حال افزایش‌اند.»

این توضیحات نشان می‌دهد که ایلان ماسک در گذشته نیز بارها نسبت به مسائل بحرانی جهان هشدار داده و نگاه او تنها محدود به یک منطقه خاص نبوده است. از جمله می‌توان به تنش‌های مربوط به تایوان، جنگ اوکراین و بحران‌های داخلی اروپا اشاره کرد؛ مسائلی که در شرایط فعلی به‌سرعت می‌توانند تشدید شوند و به درگیری‌های گسترده‌تر منجر گردند. اشاره مستقیم او به احتمال وقوع جنگ هسته‌ای نیز نگرانی‌ها درباره کارکرد بازدارندگی هسته‌ای را پررنگ‌تر می‌کند؛ زیرا اگر این بازدارندگی از کار بیفتد، پیامدهای آن برای جهان می‌تواند فاجعه‌بار و غیرقابل کنترل باشد.

به همین ترتیب، اظهارات اخیر ماسک بار دیگر بحث‌های جدی درباره آینده نظم جهانی و جایگاه بازدارندگی هسته‌ای در جلوگیری از جنگ را به صدر توجه رسانه‌ها و افکار عمومی کشانده است. این سخنان نه‌تنها بازتابی از دغدغه‌های شخصی اوست، بلکه نشان‌دهنده نگرانی گسترده‌تر درباره شکنندگی وضعیت سیاسی و امنیتی جهان امروز است؛ وضعیتی که هر لحظه ممکن است با یک بحران تازه، تعادل موجود را برهم زند.

آنچه در نگاه نخست تنها یک گفت‌وگوی کوتاه در شبکه اجتماعی ایکس به نظر می‌رسید، به سرعت به بحثی جدی درباره آینده تلگرام بدل شد. کاربر ایرانی با طرح پیشنهادی تازه، پای شفافیت و تغییرات احتمالی را به میان کشید و پاول دوروف، بنیان‌گذار تلگرام، با پاسخی کوتاه اما معنادار نشان داد که این ایده می‌تواند مسیر تازه‌ای برای این پیام‌رسان رقم بزند.

شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) مدتی است قابلیتی را فعال کرده که موقعیت جغرافیایی کاربران هنگام انتشار پست‌ها نمایش داده می‌شود. این ویژگی با هدف افزایش شفافیت و جلوگیری از سوءاستفاده در فضای مجازی طراحی شده و توانسته توجه بسیاری از کاربران و تحلیلگران را به خود جلب کند.

در همین فضا، یک کاربر ایرانی با انتشار پیامی خطاب به پاول دوروف، پیشنهاد داد که تلگرام نیز همانند ایکس چنین قابلیتی را در خود پیاده‌سازی کند. او تأکید کرد که اگر تلگرام هم به سمت نمایش مشابه حرکت کند، می‌تواند اعتماد عمومی بیشتری را جلب کرده و از دست‌کاری افکار عمومی جلوگیری کند.

پاول دوروف در پاسخ به این پیشنهاد کوتاه اما معنادار نوشت: «ارزش فکر کردن دارد». همین جمله کافی بود تا موجی از بحث و گمانه‌زنی در میان کاربران شکل بگیرد. بسیاری این واکنش را نشانه‌ای از جدی گرفتن دغدغه‌ها دانستند و برخی دیگر آن را مقدمه‌ای برای تغییرات احتمالی در تلگرام تعبیر کردند.

این گفت‌وگو نشان داد که حتی یک پیام ساده از سوی کاربر می‌تواند توجه مدیر یکی از بزرگ‌ترین پلتفرم‌های ارتباطی جهان را جلب کند. اگر تلگرام در آینده به سمت قابلیت‌های مشابه ایکس حرکت کند، تجربه کاربران به‌طور چشمگیری تغییر خواهد کرد و این پیام‌رسان می‌تواند جایگاه تازه‌ای در رقابت جهانی به دست آورد.

شرکت چینی شیائومی در حال گسترش تحقیقات و توسعه رباتیک خود است تا در بازار جهانی ربات‌های انسان‌نما رقابت کند. گزارش‌ها نشان می‌دهد این شرکت یک مهندس ارشد از تیم ربات آُپتیموس (Optimus) شرکت تسلا متعلق به ایلان ماسک (Elon Musk) را جذب کرده است. این اقدام نشان‌دهنده جاه‌طلبی جدی شیائومی برای تبدیل شدن به بازیگری بزرگ در حوزه هوش مصنوعی تجسم‌یافته و رباتیک است؛ مسیری که پس از ورود این شرکت به بازار رقابتی خودروهای برقی دنبال می‌شود.

طبق گزارش روزنامه South China Morning Post (SCMP)، شرکت شیائومی، زاک لو زییو (Zach Lu Zeyu)، مهندس ارشد سابق ربات انسان‌نمای تسلا، اپتیموس را استخدام کرده است. لو ماه گذشته به شیائومی پیوست تا هدایت تحقیقات و توسعه پروژه «دست رباتیک انعطاف‌پذیر» این شرکت را بر عهده بگیرد.

او در طول دو سال فعالیت خود در تسلا، روی طراحی سیستم‌های مرتبط با گرفتن و دستکاری دقیق اشیا و همچنین حسگرهای لمسی تمرکز داشت. این حوزه‌ها برای کاربردی شدن ربات‌ها بسیار حیاتی هستند. گرفتن دقیق به معنای این است طراحی دست ربات به گونه‌ای است که بتواند انعطاف‌پذیری و دقت دست انسان را تقلید کند و وظایفی فراتر از گرفتن ساده اشیا انجام دهد. حسگرهای لمسی نیز به ربات امکان می‌دهند فشار، بافت و لغزش را «احساس» کند و بر اساس این بازخورد، قدرت گرفتن خود را تنظیم کند تا بتواند اشیای ظریف یا نامتعارف را بدون آسیب رساندن به آن‌ها جابه‌جا کند. همین قابلیت‌های شبیه انسان باعث شده توسعه دست‌های رباتیک و فناوری حسگرهای لمسی به یکی از رقابتی‌ترین حوزه‌های پژوهش رباتیک در جهان تبدیل شود.

زاک لو زییو فارغ‌التحصیل دانشگاه ملی سنگاپور (National University of Singapore) با مدرک دکترای مهندسی مکانیک، رباتیک و اتوماسیون بوده و جذب او نشان‌دهنده تعهد شیائومی به تشکیل یک تیم جهانی در حوزه رباتیک است. طبق گزارش SCMP، این شرکت اخیراً آگهی‌های استخدامی متعددی برای مهندسان و طراحان پروژه دست رباتیک منتشر کرده و علاوه بر آن بیش از ۲۰۰ موقعیت شغلی مرتبط با رباتیک را نیز اعلام کرده است.

در حرکت‌های راهبردی اخیر، شیائومی هفته گذشته مدل متن‌باز MiMo-Embodied را معرفی کرد؛ مدلی که فناوری رانندگی خودکار و هوش مصنوعی تجسم‌یافته را ترکیب می‌کند. همچنین این شرکت، لوو فولی (Luo Fuli)، پژوهشگر سابق هوش مصنوعی دبپسیک (Deepseek) و نابغه هوش مصنوعی چین را برای تیم MiMo جذب کرده است.

شیائومی پیش‌تر نیز تعهد خود به حوزه رباتیک را نشان داده بود؛ این شرکت در سال ۲۰۲۱ نمونه اولیه سگ ربات چهارپا و در سال ۲۰۲۲ یک ربات انسان‌نما را معرفی کرد که چشم‌انداز بلندمدت آن در این حوزه را آشکار می‌سازد. در همین حال، شرکت دیپ روباتیکز (Deep Robotics)، مستقر در هانگژو اخیراً کمبود شدید استعدادهای تخصصی را یکی از موانع تجاری‌سازی تحقیقات خود اعلام کرده است.

جاه‌طلبی‌های رو به رشد شیائومی در حوزه رباتیک در شرایطی شکل می‌گیرد که رقابت فناورانه میان ایالات متحده و چین برای ساخت بهترین ربات‌های انسان‌نما شدت گرفته است. کارشناسان می‌گویند چین در تعداد ربات‌های عرضه‌شده به مصرف‌کنندگان و قیمت مناسب پیشتاز است، در حالی که شرکت‌های آمریکایی در کیفیت ربات‌های نمایشی و توانایی‌های پیشرفته هوش مصنوعی برتری دارند.

ایلان ماسک پیش‌تر برنامه‌های خود برای احداث کارخانه‌ای در فریمونت آمریکا را تشریح کرده بود؛ کارخانه‌ای که هدف آن تولید سالانه یک میلیون ربات با قیمت حدود ۲۰ هزار دلار است. در مقابل، شرکت چینی یونیتری روباتیکز (Unitree Robotics) تمرکز خود را بر عرضه فوری گذاشته و هم‌اکنون یک ربات انسان‌نمای کاربردی با قابلیت راه رفتن و رقصیدن را با قیمت بسیار پایین‌تر، حدود ۶ هزار دلار، به فروش می‌رساند.

ابعاد سرمایه‌گذاری چین در این حوزه نیز چشمگیر است. فدراسیون بین‌المللی رباتیک (International Federation of Robotics – IFR) تخمین زده که دست‌کم ۸۰ شرکت فعال در زمینه ربات‌های انسان‌نما در چین وجود دارد؛ رقمی که پنج برابر تعداد شرکت‌های مشابه در ایالات متحده است.

ایلان ماسک پیش‌بینی کرده که انسان‌ها می‌توانند ظرف ۲۰ سال ذهن خود را در ربات Optimus شرکت تسلا بارگذاری کنند. چنین پیشرفتی ممکن است هویت انسانی و ساختار کار را متحول کند، اما هم‌زمان پرسش‌های اخلاقی مهمی را نیز برمی‌انگیزد.

ایلان ماسک همواره از ایده‌های آینده‌گرایانه استقبال کرده است، اما تازه‌ترین پیش‌بینی او بیش از هر زمان دیگر شبیه داستان‌های علمی‌تخیلی به نظر می‌رسد. در نشست اخیر سهام‌داران شرکت تسلا، مدیرعامل میلیاردر این شرکت اعلام کرد که روزی انسان‌ها خواهند توانست ذهن خود را در ربات انسان‌نمای Optimus تسلا بارگذاری کنند. به گفته ماسک، فناوری لازم برای ایجاد یک نسخه دیجیتال از آگاهی انسان، شامل خاطرات و شخصیت، و انتقال آن به یک بدن رباتیک می‌تواند در کمتر از ۲۰ سال آماده شود.

وقتی یکی از حاضران از او پرسید آیا ممکن است Optimus روزی میزبان آگاهی انسانی شود، ماسک بی‌درنگ پاسخ داد که این موضوع آنی نیست، اما اگر صحبت از آینده‌ی دور باشد و از خود بپرسیم آیا با استفاده از سامانه Neuralink می‌توان تصویری تقریباً کامل از ذهن یک فرد ثبت و سپس آن را در بدنه یک ربات Optimus بارگذاری کرد، به باور او در مقطعی چنین فناوری ممکن خواهد شد و احتمالاً کمتر از ۲۰ سال زمان می‌برد.

بر اساس گفته‌های ایلان ماسک، در ۲۰ سال آینده می‌توانیم ذهن خود را در ربات‌های Optimus بارگذاری کنیم و برای همیشه زندگی کنیم. Neuralink قادر خواهد بود خاطرات و هویت را در یک بدن ماشینی کپی کند، اما آگاهی اصلی همچنان در قالب انسانی باقی می‌ماند و در آن محصور می‌شود.

گرچه این ایده شبیه داستان یک قسمت از سریال Black Mirror به نظر می‌رسد، ماسک کاملاً جدی و حتی بیش از معمول نسبت به جدول زمانی خود مطمئن است.

ربات Optimus که نخستین‌بار در سال ۲۰۲۱ توسط تسلا معرفی شد، نمایانگر چشم‌انداز این شرکت برای یک ربات دوسویه، خودکار و انسان‌نماست که برای انجام وظایف تکراری یا خطرناک طراحی شده است. برخلاف ربات‌های انسان‌نمایی که در فیلم‌ها شباهت اغراق‌شده‌ای به انسان دارند، Optimus طراحی آینده‌گرایانه دارد و همچنان ماشینی به نظر می‌رسد.

ارتفاع آن حدود ۱.۷۲ متر بوده، وزنی در حدود ۵۶ کیلوگرم دارد و قادر است راه برود، اشیا را بلند کند و فعالیت‌های روزمره انسانی، مانند جابه‌جایی جعبه‌ها، مونتاژ قطعات یا کمک در محیط خانه، را انجام دهد.

مغز این ربات با هوش مصنوعی تسلا تغذیه می‌شود؛ همان شبکه عصبی که سامانه خودروهای خودران این شرکت را هدایت می‌کند. تسلا امیدوار است Optimus با گذشت زمان از یک نیروی کار صنعتی به یک دستیار خانگی تبدیل شود که بتواند به‌صورت ایمن و طبیعی با انسان تعامل کند.

اما اظهارات جدید ماسک مفهوم این ربات را بسیار فراتر از یک ابزار خودکار می‌برد. او معتقد است با کمک Neuralink روزی امکان بارگذاری آنچه آن را تصویر ذهنی یک فرد می‌نامد در بدنه Optimus به وجود می‌آید. ماسک تأکید کرد که نسخه دیجیتال انسان کاملاً مشابه فرد اصلی نخواهد بود، زیرا بدن رباتی تفاوت‌هایی ایجاد می‌کند و تصویر ذهنی نیز چندان دقیق نیست، اما احتمالاً آن‌قدر نزدیک خواهد شد که تفاوت اندک باشد.

ایلان ماسک در ادامه لحنی تأمل‌برانگیز به خود گرفت و گفت انسان حتی نسبت به پنج سال گذشته نیز همان فرد نیست، زیرا بسیاری از چیزها تغییر کرده‌اند. این سخنان بسیاری از حاضران را در اندیشه فرو برد. برخی تصور کردند شاید مسیر واقعی رسیدن به نوعی جاودانگی دیجیتال در حال ترسیم شدن است.

فراتر از بحث بارگذاری ذهن، ماسک باور دارد Optimus ممکن است نقطه عطف تمدنی باشد. او ادعا کرده است که ربات انسان‌نمای تسلا می‌تواند با دگرگون‌ کردن شیوه کار، به پایان فقر کمک کند. ماسک معتقد است هنگامی که ربات‌های انسان‌نما توانایی انجام کارهای یدی، تکراری یا دشوار را داشته باشند، انسان‌ها می‌توانند وقت خود را صرف خلاقیت، آموزش و نوآوری کنند نه تلاش برای بقا.

او همچنین گفته است هدف بلندمدت تسلا این است که Optimus را به‌قدری مقرون‌به‌صرفه کند که هر خانوار بتواند آن را تهیه نماید؛ پروژه‌ای که به باور او ممکن است از صنعت خودرو نیز مهم‌تر باشد. اگر این طرح موفق شود، ربات‌هایی مانند Optimus قادر خواهند بود بخش عمده‌ای از کارهای فیزیکی را بر عهده بگیرند، هزینه‌ها را به‌شدت کاهش دهند و بهره‌وری جهانی را بالا ببرند.

ماسک در جمع‌بندی دیدگاه خود اظهار داشت که اگر روزی کسی بخواهد در یک بدن رباتی بارگذاری شود، احتمالاً این کار ممکن خواهد شد.

این‌که چنین تصویری از آینده تحقق یابد یا تنها یکی دیگر از رویاهای جسورانه ماسک باشد، هنوز نامشخص است. با این حال، سوابق او، از موشک‌های چندبارمصرف تا خودروهای برقی، سبب شده است هر زمان سخن بگوید، جهان با دقت گوش کند.

در حال حاضر Optimus هنوز در حال یادگیری راه‌ رفتن و اجرای کارهای پایه‌ای بوده اما اگر پیش‌بینی ماسک حتی تا حدودی درست باشد، این ربات ممکن است روزی معنای انسان‌ بودن را تغییر دهد. این آینده برای برخی هیجان‌انگیز و برای برخی دیگر نگران‌کننده خواهد بود و این موضوع کاملاً به دیدگاه افراد بستگی دارد.