یک روش جدید که نقاط فرسایش روی هرم بزرگ جیزه را مقایسه می‌کند، نشان می‌دهد که این اثر نمادین ممکن است در حدود ۲۳۰۰۰ قبل از میلاد ساخته شده باشد؛ یعنی ۲۰,۰۰۰ سال زودتر از آنچه پیش‌تر تصور می‌شد.

هرم بزرگ جیزه، که گفته می‌شود به عنوان مقبره فرعون خوفو در حدود ۲۵۷۵ قبل از میلاد ساخته شده، یکی از هفت عجایب دنیای باستان است. اما اگر این هرم حتی قدیمی‌تر از این تاریخ باشد چه؟

آلبرتو دونینی، مهندس دانشگاه بولونیا، اخیراً یک سیستم تاریخ‌گذاری جدید را که آن را «روش فرسایش نسبی» (Relative Erosion Method – REM) می‌نامد، بر روی این هرم اعمال کرده است. اکنون او ادعا می‌کند که تحقیقاتش نشان می‌دهد این بنای معروف ممکن است نزدیک به ۲۵,۰۰۰ سال پیش ساخته شده باشد.

مطالعات علمی درباره اهرام جیزه قرن‌ها ادامه داشته، بنابراین جدول زمانی فعلی ساخت آن‌ها به طور گسترده‌ای پذیرفته شده است. بر اساس این جدول، هرم بزرگ ظاهراً در زمان حکومت فرعون خوفو ساخته شده، که بین سال‌های حدود ۲۵۸۹ تا ۲۵۶۶ قبل از میلاد بر مصر فرمان می‌راند. پس از آن، هرم خفرع و سپس هرم منکورع ساخته شدند.

این جدول زمانی با استفاده از سوابق تاریخی و مطالعات علمی تعیین شده است. نویسندگان باستانی مانند هرودوت نوشتند که خوفو هرم بزرگ را به عنوان مقبره خود ساخت و خاطرنشان کردند که او مردم را به سختی وادار کرد تا بلوک‌های سنگ آهکی بسیار سنگین را از معادن حمل کنند تا سازه ۴۸۱ فوتی را بسازند. هنوز به طور دقیق مشخص نیست چگونه این کار انجام شد، اگرچه چندین نظریه امیدوارکننده مطرح شده است، مانند استفاده از سیستم رمپ.

در اواخر قرن ۱۸۰۰، باستان‌شناسان گرافیتی‌هایی را در داخل هرم یافتند که نام خوفو را ذکر کرده بود. این نوشته‌ها ظاهراً توسط کارگرانی که هرم را ساخته‌اند حک شده بود و شواهد بیشتری از ساخت هرم در زمان حکومت این فرعون ارائه داد.

بعدها باستان‌شناسان با استفاده از روش‌های علمی، زمان ساخت هرم را تخمین زدند. آن‌ها ملات به‌کار رفته برای نگه داشتن بلوک‌های سنگی را که شامل خاکستر و مواد آلی بود، با رادیوکربن تاریخ‌گذاری کردند. نتایج نشان داد ملات احتمالاً بین ۲۶۲۰ تا ۲۴۸۴ قبل از میلاد مخلوط شده بود و دوباره با زمان حکومت خوفو مطابقت دارد.

با وجود شواهد بسیار که نشان می‌دهد هرم حدود سال ۲۵۷۵ قبل از میلاد ساخته شده، به نظر نمی‌رسد اطلاعات دیگری وجود داشته باشد که جدول زمانی ساخت را به طور قابل توجهی تغییر دهد. با این حال، آلبرتو دونینی ادعا می‌کند تحقیقاتش می‌تواند این داستان را کاملاً بازنویسی کند.

دونینی تحقیقات خود را با مقایسه نواحی هرم که قبلاً با سنگ آهک پوشیده شده بودند و بلوک‌های سنگی پایه که همیشه در معرض عوامل طبیعی بوده‌اند آغاز کرد. با مقایسه میزان فرسایش طی هفت قرن گذشته با میزان فرسایش بلوک‌هایی که هرگز پوشیده نبوده‌اند، دونینی بر این باور بود که می‌تواند زمان قرارگیری سنگ‌های اصلی را محاسبه کند.

دونینی اشاره کرد که فرسایش به چندین روش رخ می‌دهد. آب منبع اصلی است، از جریان سطحی گرفته تا نفوذ مایعات در شکاف‌ها، یخ زدن و انبساط. باد که شن‌های بیابان مصر را می‌وزاند نیز در فرسایش سنگ آهک نقش دارد، همان‌طور که نوسانات دما، باران اسیدی و سایش سطحی ناشی از تماس انسان‌ها نیز اثرگذار است.

البته یافته‌های دونینی بحث‌برانگیز هستند. سایر باستان‌شناسان اشاره کرده‌اند که نرخ فرسایش بسیار متغیر و برای مدل‌های خطی غیرقابل اعتماد است. همچنین مشخص نیست که روش فرسایش نسبی از نظر علمی معتبر باشد.