کشف کوزه‌هایی پر از سکه‌های کهن، چیزی شبیه افسانه‌های قدیمی یا رؤیاهای دوران کودکی است؛ اما در سال ۲۰۲۵ این خیال بارها رنگ واقعیت گرفت. از دشت‌های لهستان گرفته تا بیابان‌های امارات، گنجینه‌هایی پیدا شدند که هرکدام بخشی از تاریخ جهان را در دل خود پنهان کرده بودند. برخی از این یافته‌ها نتیجه حفاری‌های علمی بودند و بعضی دیگر کاملاً اتفاقی رخ دادند.

اولین کشف در مرکز لهستان و حوالی شهر کالیش اتفاق افتاد. اعضای انجمن «دنار» که در جست‌وجوی بقایای موشک آلمانی V-2 مربوط به جنگ جهانی دوم بودند، با کمک فلزیاب به دو کوزۀ مدفون برخوردند. درون این دو ظرف، در مجموع ۶۳۱ شیء شامل سکه، زیورآلات و قطعات نقره‌ای وجود داشت. بررسی‌های کارشناسان آکادمی علوم لهستان نشان داد که بخش عمده سکه‌ها به قرن یازدهم میلادی و دوران فرمانروایی میشکو دوم تعلق دارند.

دومین گنج نیز در لهستان و این‌بار در نزدیکی بوخنیا کشف شد. اعضای یک گروه محلی شکار گنج در ۱۶ مارس، هنگام بیرون آوردن کوزه، دیدند که چند سکه از دهانۀ آن فرو می‌ریزد. در ابتدا تصور می‌شد تعداد سکه‌ها زیاد نباشد، اما بررسی‌های دقیق‌تر خلاف آن را ثابت کرد. محتوای این کوزه شامل صدها سکه نقره‌ای یاگیلونی، نیم‌گروشن‌های نقره‌ای و چهار دوکات طلایی مربوط به دوران زیگیسموند لوکزامبورگ بود؛ فرمانروایی که در قرن چهاردهم و پانزدهم بر بخش بزرگی از اروپای مرکزی حکومت می‌کرد.

سومین کوزه در فاصله‌ای بسیار دورتر، در صحرای شارجه در امارات متحده عربی از دل خاک بیرون آمد. باستان‌شناسان در این منطقه به کوزه‌ای سفالی رسیدند که بیش از دو هزار سال دست‌نخورده باقی مانده بود. داخل آن ۴۰۹ سکه نقره‌ای با قدمتی حدود ۲۳۰۰ سال قرار داشت. برخی از این سکه‌ها تصویر اسکندر مقدونی با کلاه پوست شیر را نشان می‌دهند و برخی دیگر با نقش زئوس تزئین شده‌اند؛ نشانه‌ای از تداوم نفوذ فرهنگی یونان پس از مرگ اسکندر.

چهارمین کشف بار دیگر در لهستان رخ داد. یک زوج کشاورز هنگام شخم زدن زمین خود در روستای بوکوویتس ویلکی متوجه چند سکه در میان خاک و سنگ شدند. آن‌ها موضوع را به مقامات گزارش دادند و پس از آغاز کاوش‌های باستان‌شناسی، بقایای کوزه و مجموعه‌ای از اشیای تاریخی به دست آمد. این گنجینه شامل ۱۶۲ سکه متعلق به نیمۀ دوم قرن هفدهم، به‌همراه حلقه‌های فلزی، مدال مذهبی با تصویر مریم مقدس، گلوله‌های باروت، دکمه‌ها و ظروف سفالی بود؛ مجموعه‌ای که تصویری زنده از زندگی روزمرۀ آن دوران ارائه می‌دهد.