برای هر گیمر پی‌سی، خرید یک کارت گرافیک گیمینگ جدید همیشه هیجان‌انگیز است. این قطعه، غالباً تأثیرگذارترین بخش سیستم محسوب می‌شود و ارتقای آن می‌تواند به‌طور قابل توجهی عملکرد بازی‌ها را بهبود دهد. اما واقعیت این است که بسیاری از ما احتمالاً بیش از حد هزینه کرده‌ایم. در ادامه توضیح می‌دهیم چرا اکثر گیمرها می‌توانند با کارت گرافیک گیمینگ ارزان و به‌صرفه‌تر نیز تجربه‌ای کاملاً رضایت‌بخش داشته باشند.

اکثر گیمرها به کارت گرافیک گیمینگ پرچمدار نیاز ندارند

پرداخت حدود ۱۱۰۰ دلار برای خرید کارت گرافیک، نمونه‌ای از یک انتخاب فراتر از نیاز متعارف محسوب می‌شود؛ حتی در شرایطی که نارضایتی از خرید وجود نداشته باشد. با وجود افزایش مداوم نیازهای سخت‌افزاری در بازی‌های جدید، اغلب کاربران به انتخاب کارت گرافیک در بازه قیمتی منطقی و متناسب با نیاز خود تمایل دارند.

نظرسنجی ماهانه سخت‌افزار استیم تصویر روشنی از وضعیت کاربران ارائه می‌دهد. در سال ۲۰۲۶، محبوب‌ترین کارت گرافیک بین گیمرها همچنان Nvidia RTX 3060 است؛ کارت گرافیکی که اکنون تقریباً پنج سال از عمرش می‌گذرد. پس از آن، نسخه‌های لپ‌تاپ و دسکتاپ RTX 4060 با سهم ترکیبی نزدیک به ۸ درصد قرار دارند. این کارت‌ها گرچه آخرین نسل نیستند، اما حتی در زمان عرضه نیز گزینه‌ای میان‌رده و مقرون‌به‌صرفه به حساب می‌آمدند.

در ادامه فهرست، RTX 3050 و GTX 1650 در رتبه‌های بعدی جای گرفته‌اند. جالب است بدانید که سری RTX 50 شرکت Nvidia حتی تا رتبه ۱۷ ظاهر نمی‌شود و آن هم نسخه RTX 5060 با سهم ۱.۶۹ درصد است. اولین کارت گرافیک پرچمدار در فهرست، RTX 3080 در رتبه ۱۹ است و RTX 5080 حتی بعد از آن جای می‌گیرد.

رزولوشن ۱۰۸۰p هنوز گزینه اصلی گیمرهاست

دلیل دیگر خرید کارت گرافیک گران‌قیمت، معمولاً نیاز به مانیتورهای با وضوح بالا است، اما چنین نمایشگرهایی هنوز کمیاب هستند. رزولوشن قدیمی ۱۰۸۰p با انتخاب توسط بیش از ۵۰ درصد کاربران، همچنان پرکاربردترین وضوح روی استیم است، پس از آن ۱۴۴۰p با ۲۰.۵۹ درصد و رزولوشن ۴K با کمتر از ۸ درصد قرار دارند.

تنظیمات Ultra و Ray Tracing؛ هزینه‌ای که لزوماً لازم نیست دنبال شود

آیا تجربه بازی با تنظیمات Ultra و فعال بودن Ray Tracing لذت‌بخش است؟ بله. اما آیا واقعاً ضروری است؟

یکی از دلایل خرید کارت گرافیک RTX 4080 Super در سال ۲۰۲۴، دستیابی به اجرای تمامی بازی‌ها با حداکثر تنظیمات گرافیکی و فعال بودن Ray Tracing بود. اکنون با گذشت دو سال، با وجود اینکه این مدل دیگر قدرتمندترین GPU بازار محسوب نمی‌شود، همچنان امکان تجربه اجرای بازی‌ها با همان سطح تنظیمات و کیفیت گرافیکی فراهم است.

با این حال، در بازنگری این تصمیم می‌توان این احتمال را مطرح کرد که یک کارت گرافیک ارزان‌تر، با قابلیت اجرای بازی‌ها در سطح تنظیمات High و بدون فعال‌سازی Ray Tracing، نیز می‌توانست نیازها را برآورده کند؛ بدون آنکه تفاوت محسوسی در تجربه کلی ایجاد شود.

برخی عناوین واقعاً از حداکثر توان پردازشی GPU بهره می‌برند؛ برای نمونه، Cyberpunk 2077 نمونه‌ای شاخص در این زمینه به شمار می‌آید. تجربه گشت‌وگذار در Night City با تمامی جلوه‌های نوری و بصری پیشرفته، بدون تردید چشم‌نواز است. با این حال، در جریان گیم‌پلی و هنگام انجام مبارزات یا مأموریت‌ها، تمرکز کاربر عمدتاً بر عملکرد روان و نرخ فریم پایدار قرار می‌گیرد، نه بر جزئیات کامل بصری.

در نهایت، انتخاب اجرای بازی‌ها در بالاترین سطح تنظیمات گرافیکی یا استفاده از تنظیمات متعادل‌تر، تصمیمی وابسته به ترجیح شخصی و اولویت‌های کاربر است. توصیه می‌شود پیش از خرید، بررسی‌ها و ویدئوهای مقایسه‌ای منابع معتبر مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه ممکن است مشخص شود بازی حتی در سطوح تنظیمات پایین‌تر نیز کیفیتی چشمگیر و رضایت‌بخش ارائه می‌دهد.

GPUهای مدرن کمتر به سخت‌افزار وابسته‌اند

در عصر حاضر، روند ارتقای سخت‌افزار کندتر شده اما نرم‌افزار با هر نسل جدید پیشرفت می‌کند. در مورد Nvidia، تنها RTX 5090 تغییرات معنی‌دار در تعداد هسته‌های CUDA و دیگر مشخصات داشته است، در حالی که سایر کارت‌ها با سرعت کمتری به‌روزرسانی می‌شوند، اگرچه سری RTX 50 تغییراتی مانند مهاجرت از GDDR6X به GDDR7 داشته. اما ظرفیت VRAM عمدتاً بدون تغییر مانده است.

این روند، که بیشتر بر بهبود جزئی متمرکز است تا پیشرفت واقعی، احتمالاً ادامه خواهد داشت. در گذشته، هر نسل GPU جهش‌های عظیم سخت‌افزاری را تجربه می‌کرد، اما امروزه تکنیک‌هایی مانند Upscaling و Frame Generation جایگزین آن شده‌اند. بنابراین، تفاوت بین کارت‌های میان‌رده و پرچمدار دیگر به اجرای بازی‌ها با حداکثر تنظیمات و نرخ فریم پایین محدود نمی‌شود، بلکه به میزان استفاده شما از تکنیک‌های افزایش FPS بستگی دارد.

فناوری‌هایی مثل DLSS 4 از Nvidia و FSR 4 از AMD امکان اجرای بازی‌ها با تنظیمات بالاتر از توان معمول کارت گرافیک را فراهم می‌کنند و هوش مصنوعی است که اجرای این کارهای سنگین را بر عهده می‌گیرد. در نسخه‌های جدید، تبعات منفی چندان محسوس نیست اما امکان افزایش تأخیر وجود دارد؛ گرچه ابزارهایی مانند Reflex آن را جبران می‌کنند ولی همچنان احتمال ایجاد Artifact بسیار کم است و معمولاً تجربه بازی را مختل نمی‌کند.

با این حال، DLSS و FSR جایگزین کامل کارت گرافیک پرچمدار نیستند. حتی وقتی Nvidia اعلام کرد RTX 5070 عملکردی مشابه RTX 4090 ارائه می‌دهد، واقعیت این بود که فقط در بازی‌های پشتیبانی‌کننده از Frame Generation، کارت فراتر از سطح خود ظاهر می‌شود.

اکنون زمان خرید کارت گرافیک گیمینگ گران نیست

بازار GPU در شرایط نامطلوبی قرار دارد. قیمت کارت‌های گرافیک طی چند سال گذشته وضعیت مناسبی نداشته و حتی با کمی کاهش موقتی، دوباره به اوج قیمت بازگشته است؛ به ویژه تحت تأثیر تقاضای رم و هوش مصنوعی. به‌عنوان مثال، قیمت RTX 5090 اکنون تا ۵۸۰۰ دلار رسیده که بالاترین میزان تاریخ آن است.

این وضعیت تنها به RTX 5090 محدود نمی‌شود. دیگر کارت‌ها نیز افزایش قیمت چشمگیری داشته‌اند؛ RTX 5070 Ti اکنون نزدیک به ۱۳۰۰ دلار فروخته می‌شود، در حالی که MSRP آن ۷۴۹ دلار بود. حتی کارت‌های میان‌رده مانند RTX 5060 نیز از این افزایش مصون نمانده‌اند، اما پرداخت ۳۰ دلار اضافه برای یک RTX 5060 بسیار منطقی‌تر از پرداخت ۵۵۰ دلار اضافه برای کارت‌های پرچمدار است.

هم‌اکنون کارت‌هایی مانند RTX 5060 Ti 16GB، RTX 5070، RX 9070 XT/non-XT و RX 9060 XT 16GB گزینه‌های مناسبی هستند. اگرچه داشتن VRAM بیشتر از ۸ گیگابایت توصیه می‌شود ولی این کارت‌ها در تمام رزولوشن‌ها به خوبی عمل می‌کنند، به شرطی که از Frame Generation استفاده کنید و گاهی تنظیمات را کمی پایین بیاورید.