پژوهشگران دانشگاه فناوری وین با همکاری شرکت Cerabyte کوچک‌ترین QR Code جهان را با مساحت ۱.۹۸ میکرومتر مربع ایجاد کردند.

این رکورد به‌صورت رسمی توسط گینس تأیید شده و ۳۷ درصد کوچک‌تر از رکورددار قبلی است. این دستاورد می‌تواند به توسعه ذخیره‌سازی داده فوق‌بادوام و کم‌مصرفی منجر شود که برای قرن‌ها یا حتی بیشتر دوام می‌آورد.

این QR Code از اکثر باکتری‌ها کوچک‌تر است. پژوهشگران تأکید می‌کنند که این پروژه صرفاً برای ثبت یک رکورد نبوده، بلکه با هدف نمایش قابلیت‌های جدید برای فناوری‌های آینده ذخیره‌سازی داده انجام شده است.

این QR Code به‌قدری کوچک است که با چشم غیرمسلح یا حتی با میکروسکوپ‌های اپتیکال استاندارد قابل مشاهده نیست. دانشمندان تنها با استفاده از یک میکروسکوپ الکترونی پیشرفته قادر به مشاهده و خواندن آن هستند. این کد از یک ساختار ۲۹ × ۲۹ ماژولی تشکیل شده و هر پیکسل آن تنها ۴۹ نانومتر عرض دارد. این مقدار تقریباً معادل یک‌دهم طول موج نور مرئی بوده و نشان می‌دهد که رمزگذاری داده تا چه اندازه به محدوده مقیاس نانو وارد شده است.

برای ایجاد این QR Code، پژوهشگران از فناوری پرتو یونی متمرکز استفاده کردند تا طرح موردنظر را روی یک لایه نازک سرامیکی حک کنند. سرامیک به این دلیل انتخاب شد که ماده‌ای بسیار پایدار، بادوام و مقاوم در برابر شرایط محیطی سخت است. برخلاف ساختارهای در سطح اتمی که ممکن است در طول زمان جابه‌جا شوند، مواد سرامیکی به حفظ پایداری و خوانایی اطلاعات در دوره‌های طولانی کمک می‌کنند. این پژوهش تحت هدایت پروفسور پاول مایرهوفر انجام شد و چندین پژوهشگر از مؤسسه علوم و فناوری مواد دانشگاه فناوری وین در آن مشارکت داشتند.

این فناوری می‌تواند نحوه ذخیره و نگهداری داده‌ها را در آینده متحول کند. ذخیره‌سازی نانو مبتنی بر سرامیک ممکن است امکان بقای اطلاعات مهم را برای صدها یا حتی هزاران سال، بدون نیاز به برق، خنک‌سازی یا نگهداری منظم فراهم کند. این روش می‌تواند برای آرشیوهای بلندمدت، داده‌های علمی، سوابق فرهنگی و اسناد دولتی که نیازمند نگهداری دائمی هستند مورد استفاده قرار گیرد.

از آنجا که این فناوری پس از مرحله نگارش داده تقریباً هیچ انرژی‌ای مصرف نمی‌کند، می‌تواند به کاهش مصرف انرژی مراکز داده و کاهش اثرات زیست‌محیطی کمک کند و ذخیره‌سازی دیجیتال را در بلندمدت پایدارتر سازد.