در کنار خواب باکیفیت‌‌تر، بهبود تنظیم وزن، افزایش طول عمر و مجموعه‌ای گسترده از مزایای جسمی و روانی دیگر، اکنون می‌توان یک فایده مهم دیگر نیز به دلایل انجام ورزش اضافه کرد.

در یک کارآزمایی بالینی ۱۲ ماهه که روی ۱۳۰ فرد بزرگسال سالم در بازه سنی ۲۶ تا ۵۸ سال انجام شد، پژوهشگران آمریکایی دریافتند شرکت‌کنندگانی که یک برنامه تمرینی هفتگی جامع را دنبال کردند، در پایان مطالعه دارای مغزهایی بودند که از نظر زیستی نشانه‌هایی از جوان‌تر بودن نسبت به مغز افراد گروه کنترل نشان می‌داد.

وقتی دانشمندان از پیری زیستی صحبت می‌کنند، منظور آن‌ها فرسودگی و استهلاکی است که با افزایش سن رخ می‌دهد. هرچند همه افراد هر سال یک تولد را جشن می‌گیرند، اما بخش‌های مختلف بدن می‌توانند با سرعت‌های متفاوتی دچار فرسایش شوند.

مغز جوان‌تر به طور بالقوه به معنای حفظ توانایی‌های کامل شناختی برای مدت طولانی‌تر است و همچنین می‌تواند مقاومت بیشتری در برابر بیماری‌هایی مانند زوال عقل ایجاد کند، هرچند اثرات بلندمدت در این پژوهش به طور مستقیم بررسی نشده است.

لو وان، دانشمند داده در مؤسسه پژوهشی ادونت‌هلث، توضیح می‌دهد که یک برنامه ورزشی ساده می‌تواند تنها در مدت ۱۲ ماه باعث شود مغز به شکل قابل توجهی جوان‌تر بشود. او اضافه کرد که این تغییرات چندان بزرگ نبودند، اما در بازه چند دهه‌ی اهمیت زیادی می‌تواند داشته باشد.

از داوطلبان گروه ورزش خواسته شد دستورالعمل‌های هفتگی توصیه‌شده توسط سازمان جهانی بهداشت را رعایت کنند. این دستورالعمل‌ها شامل حدود ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط تا زیاد در هفته است، یعنی هر نوع فعالیتی که باعث افزایش محسوس ضربان قلب و سرعت تنفس می‌شود.

بر اساس مجموعه‌ای از نشانگرهای زیستی مختلف، اسکن‌های MRI مغز نشان داد افرادی که این برنامه تمرینی را دنبال کرده بودند، به طور میانگین مغزهایی داشتند که حدود ۰.۶ سال جوان‌تر از سن تقویمی آن‌ها به نظر می‌رسید.

در مقابل، شرکت‌کنندگانی که روال معمول زندگی خود را ادامه داده بودند، مغزهایی داشتند که به طور تقریبی ۰.۳۵ سال پیرتر از سن تقویمی‌شان دیده می‌شد. به گفته تیم پژوهشی، این عدد نشان می‌دهد اختلاف میان دو گروه نزدیک به یک سال است.

پرسش بعدی این است که چرا ورزش می‌تواند به جوان‌تر ماندن مغز کمک کند. پژوهش‌های پیشین ورزش را با بهبود عملکرد مغز مرتبط دانسته بودند، اما با وجود بررسی چندین مسیر بالقوه از جمله آمادگی قلبی‌عروقی، فشار خون و پروتئین‌های مفید، پژوهشگران در این مطالعه جدید نتوانستند حلقه ارتباطی دقیق میان ورزش و پیری مغز را مشخص کنند.

لو وان بیان می‌کند که این نتیجه غیرمنتظره بود، زیرا انتظار می‌رفت بهبود آمادگی جسمانی یا کاهش فشار خون بتواند این اثر را توضیح دهد، اما چنین نشد. او می‌افزاید که ممکن است ورزش از طریق سازوکارهای اضافی دیگری عمل کند که هنوز ثبت نشده‌اند، مانند تغییرات ظریف در ساختار مغز، التهاب، سلامت عروقی یا عوامل مولکولی دیگر.

پژوهش‌ها نشان داده‌اند مشکلات سلامت مغز در سال‌های پایانی عمر می‌توانند به عوامل متعددی بازگردند که تأثیر آن‌ها سال‌ها پیش آغاز شده است، و به نظر می‌رسد ورزش در میانسالی می‌تواند اثرات مثبت قابل توجهی بر جای بگذارد.

کیرک اریکسون، عصب‌پژوه مؤسسه پژوهشی ادونت‌هلث، توضیح می‌دهد که بسیاری از مردم می‌پرسند آیا کاری وجود دارد که اکنون انجام دهند تا از مغزشان در آینده محافظت کنند یا نه. به گفته او، یافته‌های این پژوهش از این ایده پشتیبانی می‌کند که ۱۵۰ دقیقه در هفته فعالیت هوازی با شدت متوسط تا زیاد، می‌تواند حتی در میانسالی به جوان‌تر ماندن زیستی مغز کمک کند.

این پژوهش در نشریه Journal of Sport and Health Science منتشر شده است.