انبساط شتاب‌دار جهان معمولاً به نیرویی نادیدنی به نام انرژی تاریک نسبت داده می‌شود. پژوهشی تازه این احتمال را مطرح می‌کند که با درک عمیق‌تری از گرانش و هندسه فضاـزمان، می‌توان این رفتار را بدون توسل به چنین مفهوم رازآلودی توضیح داد.

شتاب‌گیری سریع انبساط جهان همچنان یکی از چالش‌برانگیزترین مسائل در فهم ما از فیزیک بنیادین به شمار می‌رود. اینکه چرا جهان با سرعتی فزاینده در حال انبساط است، یکی از جذاب‌ترین پرسش‌های بی‌پاسخ در فیزیک مدرن محسوب می‌شود. نظریه‌های کنونی قادر نیستند این پدیده را صرفاً بر پایه تصویر موجود از جهان فیزیکی توضیح دهند؛ تصویری که ترکیبی از نظریه نسبیت عام آلبرت اینشتین و مدل استاندارد فیزیک ذرات است.

برای پر کردن این خلأ، دانشمندان وجود نیرویی اسرارآمیز با نام انرژی تاریک را پیشنهاد کرده‌اند که گمان می‌رود عامل اصلی انبساط شتاب‌دار جهان باشد. با این حال، منشأ این انرژی تاریک همچنان ناشناخته باقی مانده است. اکنون یک تیم پژوهشی بین‌المللی از مرکز فناوری فضایی کاربردی و ریزگرانش (ZARM) در دانشگاه برمن و دانشگاه ترانسیلوانیا براشوف در رومانی، رویکردی متفاوت برای اندیشیدن به این مسئله ارائه داده‌اند. یافته‌های آن‌ها نشان می‌دهد که انبساط کیهانی می‌تواند دست‌کم تا حدی، بدون در نظر گرفتن انرژی تاریک توضیح داده شود.

تکامل جهان در مقیاس‌های بزرگ معمولاً با استفاده از نسبیت عام و معادلات فریدمن توصیف می‌شود. با این حال، در چارچوب این مدل، توضیح شتاب مشاهده‌شده مستلزم آن است که پژوهشگران به‌صورت دستی یک جمله اضافی موسوم به جمله انرژی تاریک را به معادلات وارد کنند.

از آنجا که این راه‌حل به‌طور گسترده‌ای ناکافی تلقی می‌شود، پژوهشگران ZARM به همراه همکاران رومانیایی خود مسیر جایگزینی را بررسی کرده‌اند. نتایج آن‌ها که در مجله Journal of Cosmology and Astroparticle Physics منتشر شده، بر گسترشی از نسبیت عام با عنوان گرانش فینسلر استوار است.

در مقایسه با صورت‌بندی سنتی نسبیت عام، این رویکرد توصیفی عمومی‌تر از فضاـزمان ارائه می‌دهد و امکان مدل‌سازی دقیق‌تر اثرات گرانشی گازها را نسبت به نسبیت عام استاندارد فراهم می‌کند.

زمانی که تیم پژوهشی بسط فینسلری معادلات فریدمن را محاسبه کرد، به کشفی قابل توجه دست یافت: معادلات فینسلر–فریدمن به‌طور ذاتی انبساط شتاب‌دار جهان را حتی در خلأ پیش‌بینی می‌کنند، بدون آنکه نیازی به فرضیات اضافی یا وارد کردن جملات مربوط به انرژی تاریک باشد.

کریستیان فایفر، فیزیک‌دان ZARM و عضو این تیم پژوهشی، توضیح می‌دهد که این نتیجه نشانه‌ای هیجان‌انگیز است مبنی بر اینکه شاید بتوان انبساط شتاب‌دار جهان را، دست‌کم در برخی جنبه‌ها، بدون انرژی تاریک و بر پایه هندسه‌ای تعمیم‌یافته از فضاـزمان توضیح داد. به گفته او، این دیدگاه هندسی تازه درباره مسئله انرژی تاریک، افق‌های جدیدی برای درک بهتر قوانین طبیعت در مقیاس کیهانی می‌گشاید.